Monday, November 16, 2020

Link between Alzheimer's disease and gut microbiota is confirmed

 Swiss and Italian scientists prove a correlation between gut microbiota and the appearance of amyloid plaques in the brain, typical of Alzheimer's disease


Alzheimer's disease is the most common cause of dementia. Still incurable, it directly affects nearly one million people in Europe, and indirectly millions of family members as well as society as a whole. In recent years, the scientific community has suspected that the gut microbiota plays a role in the development of the disease. A team from the University of Geneva (UNIGE) and the University Hospitals of Geneva (HUG) in Switzerland, together with Italian colleagues from the National Research and Care Center for Alzheimer's and Psychiatric Diseases Fatebenefratelli in Brescia, University of Naples and the IRCCS SDN Research Center in Naples, confirm the correlation, in humans, between an imbalance in the gut microbiota and the development of amyloid plaques in the brain, which are at the origin of the neurodegenerative disorders characteristic of Alzheimer's disease. Proteins produced by certain intestinal bacteria, identified in the blood of patients, could indeed modify the interaction between the immune and the nervous systems and trigger the disease. These results, to be discovered in the Journal of Alzheimer's Disease, make it possible to envisage new preventive strategies based on the modulation of the microbiota of people at risk.

The research laboratory of neurologist Giovanni Frisoni, director of the HUG Memory Centre and professor at the Department of Rehabilitation and Geriatrics of the UNIGE Faculty of Medicine, has been working for several years now on the potential influence of the gut microbiota on the brain, and more particularly on neurodegenerative diseases. «We have already shown that the gut microbiota composition in patients with Alzheimer's disease was altered, compared to people who do not suffer from such disorders,» he explains. «Their microbiota has indeed a reduced microbial diversity, with an over-representation of certain bacteria and a strong decrease in other microbes. Furthermore, we have also discovered an association between an inflammatory phenomenon detected in the blood, certain intestinal bacteria and Alzheimer's disease; hence the hypothesis that we wanted to test here: could inflammation in the blood be a mediator between the microbiota and the brain? »

The brain under influence

Intestinal bacteria can influence the functioning of the brain and promote neurodegeneration through several pathways: they can indeed influence the regulation of the immune system and, consequently, can modify the interaction between the immune system and the nervous system. Lipopolysaccharides, a protein located on the membrane of bacteria with pro-inflammatory properties, have been found in amyloid plaques and around vessels in the brains of people with Alzheimer's disease. In addition, the intestinal microbiota produces metabolites - in particular some short-chain fatty acids - which, having neuroprotective and anti-inflammatory properties, directly or indirectly affect brain function.

«To determine whether inflammation mediators and bacterial metabolites constitute a link between the gut microbiota and amyloid pathology in Alzheimer's disease, we studied a cohort of 89 people between 65 and 85 years of age. Some suffered from Alzheimer's disease or other neurodegenerative diseases causing similar memory problems, while others did not have any memory problems,» reports Moira Marizzoni, a researcher at the Fatebenefratelli Center in Brescia and first author of this work. «Using PET imaging, we measured their amyloid deposition and then quantified the presence in their blood of various inflammation markers and proteins produced by intestinal bacteria, such as lipopolysaccharides and short-chain fatty acids.»

A very clear correlation

«Our results are indisputable: certain bacterial products of the intestinal microbiota are correlated with the quantity of amyloid plaques in the brain,» explains Moira Marizzoni. «Indeed, high blood levels of lipopolysaccharides and certain short-chain fatty acids (acetate and valerate) were associated with both large amyloid deposits in the brain. Conversely, high levels of another short-chain fatty acid, butyrate, were associated with less amyloid pathology.»

This work thus provides proof of an association between certain proteins of the gut microbiota and cerebral amyloidosis through a blood inflammatory phenomenon. Scientists will now work to identify specific bacteria, or a group of bacteria, involved in this phenomenon.

A strategy based on prevention

This discovery paves the way for potentially highly innovative protective strategies - through the administration of a bacterial cocktail, for example, or of pre-biotics to feed the «good» bacteria in our intestine. «However, we shouldn't be too quick to rejoice,» says Frisoni. «Indeed, we must first identify the strains of the cocktail. Then, a neuroprotective effect could only be effective at a very early stage of the disease, with a view to prevention rather than therapy. However, early diagnosis is still one of the main challenges in the management of neurodegenerative diseases, as protocols must be developed to identify high-risk individuals and treat them well before the appearance of detectable symptoms.» This study is also part of a broader prevention effort led by the UNIGE Faculty of Medicine and the HUG Memory Centre.

Saurce of article

Saturday, October 24, 2020

Μη-Αλκοολική Λιπώδhς Νόσος του Ήπατος (διαιτολογική αντιμετώπησή της)

 Χαίρετε, ονομάζομαι Στέλιος Πανταζής, είμαι γιατρός εξειδικευμένος στην ιατρική διατροφολογία και στις διαταραχές του μεταβολισμού και το θέμα μας σήμερα είναι η ιδανική διατροφή για την αντιμετώπιση της Μη-Αλκοολικής Λιπώδους Νόσου του Ήπατος. Πιθανό να έχετε ακούσει κι εσείς να σας λένε μετά από υπέρηχο ότι έχετε “λίπος στο συκώτι” ή κάτι αντίστοιχο. Σε όλους τους ανθρώπους το συκώτι έχει λίπος, απλά οι ποσότητες που έχει είναι μικρές και δεν φαίνονται στον υπέρηχο άνω κοιλίας. Πολύ συχνά όμως το λίπος μπορεί να αυξηθεί σημαντικά σε ποσότητα, οπότε και γίνεται ορατο στην εξέταση. Αυτή η κατάσταση περιγράφεται ως “λίπος στο συκώτι” ή “λιπώδης διήθηση του ήπατος”. Οι πιο συχνοί παράγοντες που συνεισφέρουν σε αυτήν την κατάσταση είναι η υπερκατανάλωση αλκοόλ ή ή υπερκατανάλωση τροφής ή κατανάλωση λάθος τροφής, που είναι διαφορετικά πράγματα, αλλά έχουν τις ίδιες συνέπειες. Φυσικά, μπορεί να συμβαίνει και συνδυασμός αυτών. Όταν το πρόβλημα εστιάζεται στην υπερκατανάλωσηαλκοόλ ονομάζεται Αλκοολική Ηπατοπάθεια, ενώ όταν δεν σχετίζεται κυρίως με αλκοόλ ονομάζεται Μη-Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος. Σήμερα λοιπόν θα μιλήσουμε για αυτήν την εξαιρετικά συχνή πάθηση και θα παρουσιάσουμε μερικές τροφές που βοηθούν στην αντιμετώπισή της, όπως και μερικές τροφές που την επιβαρύνουν ιδιαίτερα.Όταν σπούδαζα ιατρική, πριν 2,5 δεκαετίες περίπου, έμαθα για την Μη Αλκοολική Λιπώδη Νόσο του Ήπατος, αλλά τότε κατάλαβα ότι ο ιατρικός κόσμος την ονόμαζε νόσοσχετικά απρόθυμα. Μάλιστα, μέσα στα νοσοκομεία, συχνά άκουγα συναδέλφους ιατρούς να μιλούν με απαξίωση, λες και ήταν μια παραλλαγή μιας φυσιολογικής κατάστασης, ή κάτι ασήμαντο ή καλόηθες. Επίσης, μερικοί συνάδελφοι μου είχαν πει, σεαντίθεση με αυτό που διάβαζα στα ιατρικά συγγράμματα, ότι δεν εξελίσσεται σε σοβαρή πάθηση του ήπατος, όπως η κίρρωση του ήπατος, και ότι γενικά είναι τόσο συχνή που είναι “φυσιολογική”. Δεν είναι τυχαίο ότι αρκετοί από αυτούς τους συναδέλφους που τα έλεγαν αυτά μου έλεγαν επίσης ότι και οι ίδιοι το έχουν και δεν ανησυχούν. Δυστυχώς, η αλήθεια είναι διαφορετική. Σίγουρα η νόσος είναι πολύ συχνή. Στις κοινωνίες δυτικού τύπου υπολογίζεται ότι 1 στις 3 ενήλικες πάσχει από την νόσο, ενώ το μόνο δεδομένο που βρήκα από την Ελλάδα αναφέρει ότι λιγότερο από 30% των ανθρώπων που καταλήγουν από οποιονδήποτε λόγο έχει φυσιολογικό ήπαρ. Δηλαδή, πάνω από το 70% των συνανθρώπων μας έχει κάποιο βαθμό λιπώδη διήθηση στην αυτοψία όταν πεθαίνει.Είναι όμως καλόηθες κατάσταση; Συνήθως ναι. Άλλα όχι πάντα. Μόλις ένα πολύ μικρό ποσοστό ανθρώπων με Μη-Αλκοολική Λιπώδη Νόσο του Ήπατος εμφανίζει σε βάθος χρόνου σημαντικά προβλήματα στο ήπαρ, αλλά όταν από αυτήν την νόσο πάσχουν έναπολύ μεγάλο ποσοστό των ενηλίκων, τελικά τα άτομα που εμφανίζουν σοβαρές συνέπειες είναι αρκετά. Στις μελέτες, έχει φανεί ότι το πολύ 1 στους 25 θα υποστεί σημαντικές συνέπειες από την νόσο, όπως κίρρωση ή νεοπλασία. Οι παράγοντες που αυξάνουν την πιθανότητα να εξελιχθεί η νόσος και να γίνει σοβαρή είναι οι συνήθεις ύποπτοι: διαβήτης, παχυσαρκία και υπέρταση.

Δυστυχώς όμως, αν και τελικά σπάνια εξελίσσεται η πάθηση, το πρόβλημα είναι ότι τελικά τα άτομα που θα χρειαστούν μεταμόσχευση ήπατος είναι τόσα πολλά που υπολογίζεται ότι σύντομα θα είναι ο πιο συχνός λόγος για μεταμόσχευση του ήπατος, αν δεν είναι ήδη. Σκεφτείτε το. Ο νούμερο ένα λόγος μεταμόσχευσης ήπατος είναι η υπερκατανάλωση αλκοόλ και φαγητού. Θλιβερό.Το καλό στην ιστορία είναι ότι η Μη-Αλκοολική Λιπώδης Νόσος του Ήπατος είναι πλήρως αναστρέψιμη! Ναι, καλά ακούσατε. Όσοι από εσάς πάσχετε, μπορείτε να την θεραπεύσετε. Εντελώς! Να την διώξετε σαν να μην την είχατε ποτέ. Και ο τρόπος είναι ογνωστός: σωστή διατροφή, απώλεια βάρους, διακοπή ηπατοτοξικών ουσιών, όπως του αλκοόλ και κάποιον τροφών, και άσκηση. Από αυτά, σήμερα θα εστιάσουμε στην σωστήδιατροφή. Θα παρουσιάσω τις τροφές που ωφελούν, αλλά και τις τροφές που βλάπτουν.Ξεκινάω με 12 τροφές που πρέπει να εισάγετε ή να αυξήσετε σημαντικά στην διατροφή σας, δηλαδή διατροφές που βοηθούν στην αντιμετώπιση, μαζί με απώλεια βάρους, φυσικά.1. Καφές: Είμαι από τους άτυχους που δεν ανέχονται την καφεΐνη και γι’ αυτο έχω κόψειτον καφε, όμως αν εσείς την ανέχεστε, τότε να ξέρετε ότι ο καφές προστατεύει το ήπαρ.2. Πράσινα φυλλώδη λαχανικά: Φαντάζομαι ότι δεν σας κάνει εντύπωση που το ακούτε, αλλά τα φρέσκα λαχανικά ωφελούν και το ήπαρ. Αν και τα φυλλώδη, όπως το σπανάκι και τα χόρτα, είναι τα πιο ωφέλιμα, ακόμα και τα μη φυλλώδη, όπως το μπρόκολο, το κουνουπίδι κτλ βοηθούν πολύ. 3. Τόφου: Το τόφου είναι ένα φυσικό προϊόν από σόγια που μπορεί να προστεθεί ως συστατικό στα φαγητά μας. Σε μελέτες σε ζώα έχει φανεί ότι η πρωτεΐνη σόγιας εμποδίζει την συσσώρευση λίπους στο ήπαρ. 4. Ψάρια: Άλλη μία τροφή που μας προσφέρεται απλόχερα στην χώρα μας και είναι εξαιρετικά ωφέλιμη γιατί τα ωμέγα 3 προστατεύουν από τις φλεγμονές. Η καλύτερες πηγές είναι τα γνωστά: σαρδέλες, σκουμπρί, γαύρος, ρέγγα και πέστροφα. 5. Μη επεξεργασμένα ή πολύ λίγο επεξεργασμένα δημητριακά.....

ολοκληρη η παρουσιαση ΕΔΩ

Monday, July 20, 2020

Κύστη Κόκκυγος: Η σύγχρονη τεχνική αντιμετώπισης με γρήγορη επούλωση

Όσα πρέπει να γνωρίζετε για την κύστη κόκκυγος και την θεραπεία της με την ενδοσκοπική εξάχνωση με Laser, τεχνική που δίνει τέλος στην επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία της επούλωσης

Η τριχοφωλεακή κύστη, όπως αποκαλείται επιστημονικά η κύστη κόκκυγος, είναι μια φλεγμονή η οποία εντοπίζεται στο δέρμα και το υποδόριο ανάμεσα στους γλουτούς και συγκεκριμένα στην μεσογλουτιαία πτυχή ή κοινώς στην «ουρά», όπως αποκαλείται η περιοχή του κόκκυγα.
Πώς προκαλείται;
Το αίτιο για το οποίο αναπτύσσεται αυτή η δερματική φλεγμονή είναι διττής φύσεως. Αυτό σημαίνει ότι μπορεί να υπάρχει στον ανθρώπινο οργανισμό εκ γενετής, από την εμβρυϊκή ζωή κιόλας ή ότι μπορεί να αναπτύχθηκε αργότερα ως αποτέλεσμα διείσδυσης τριχών μέσα στο δέρμα (εικόνα 1) κάτι το οποίο συμβαίνει συχνά σε αυτή την περιοχή, και σε αυτή την περίπτωση αποκαλείται επίκτητη.

Εικόνα 1. Παρουσία τριχών κάτω από το δέρμα στη περιοχή του κόκκυγα

Έπειτα από αποτελέσματα ερευνών έχει διαπιστωθεί ότι η κύστη κόκκυγος προσβάλλει περισσότερο τους άντρες συγκριτικά με τις γυναίκες σε αναλογία 3:1, συχνότερα εντοπίζεται σε ηλικίες από 16 έως 25 έτη, ενώ οι γυναίκες με ανοιχτόχρωμη επιδερμίδα δεν παρουσιάζουν κίνδυνο να εμφανίσουν κύστη κόκκυγος.
Ποια είναι τα συμπτώματα;
Τα συμπτώματα είναι πολλά και διαφορετικά και εξαρτώνται από την χρονιότητα της φλεγμονής. Μπορεί σε κάποιους ασθενείς να εμφανιστεί μια μικρή επώδυνη διόγκωση στην περιοχή, ενώ σε άλλους όπου η φλεγμονή έχει προχωρήσει να αναπτυχθεί απόστημα. Σε πιο προχωρημένες και χρονίζουσες περιπτώσεις αναπτύσσονται υποδερματικές διαδρομές της φλεγμονής, που αναγνωρίζονται ως μικρές τρυπούλες στο δέρμα της περιοχής, και ονομάζονται συρίγγια.
Όταν η κύστη έχει μολυνθεί και βρίσκεται σε οξεία φάση τότε μετατρέπεται σε φλεγμονώδες απόστημα, γίνεται ερυθρή και σκληρή, ενώ συχνά υπάρχει εκροή πύου, το οποίο είναι εξαιρετικά δύσοσμο. Παράλληλα, ο ασθενής παρουσιάζει πυρετό, και έντονο πόνο στην περιοχή της φλεγμονής. (εικόνα 2.)

Εικόνα 2. Εντόπιση φλεγμονώδους κύστης κόκκυγος

Όταν η κύστη είναι χρόνια, τότε η φλεγμονή δημιουργεί συρίγγια για αυτό και η πάθηση αποκαλείται και τριχοφωλεακό συρίγγιο. Το συρίγγιο αυτό λειτουργεί σαν δίαυλος με αφετηρία το απόστημα και τερματισμό σε μια περιοχή του δέρματος κοντά ή πάνω από την κύστη. Σε αυτή την περίπτωση ο ασθενής αισθάνεται έντονο κνησμό, το πύον διαχέεται στο εσώρουχο ή ακόμα και μπορεί να συσσωρεύεται όταν φράξει το συρίγγιο προκαλώντας εκ νέου φλεγμονή.
Η θεραπεία που θα εφαρμοσθεί εξαρτάται από το στάδιο που βρίσκεται η νόσος. Υπάρχει η επιλογή της συντηρητικής θεραπείας με αντιβιοτικά, συστηματικό καθαρισμό και ξύρισμα της περιοχής και της χειρουργικής θεραπείας η οποία και προτιμάται, αφού δίνει και την οριστική λύση.
Στην οξεία φάση όπου έχει αναπτυχθεί απόστημα, απαιτείται η διάνοιξη και παροχέτευση αυτού και ο καθαρισμός του με χειρουργικές μεθόδους. Σε δεύτερη φάση, και αφού έχει ηρεμήσει η φλεγμονή θα πρέπει να αντιμετωπιστεί οριστικά και η ίδια η γενεσιουργός αιτία: η κύστη κόκκυγος.
Στην χρόνια φάση όπου έχουν αναπτυχθεί συρίγγια, ο χειρουργός αφαιρεί ή εξαχνώνει με Laser την κύστη και τα συρίγγια.
Ενδοσκοπική εξάχνωση με laser
Μέχρι σήμερα η κλασική μέθοδος αντιμετώπισης της κύστης κόκκυγος ήταν η ευρεία εκτομή της νόσου, που εγκατέλειπε μια μεγάλη ανοικτή τραυματική επιφάνεια, με αργή επούλωση και πολλαπλές, επώδυνες, καθημερινές αλλαγές τραύματος (εικόνα 3)

Εικόνα 3. Ανοικτή χειρουργική εκτομή κύστης κόκκυγος

Πλέον, η ενδοσκοπική εξάχνωση της κύστης με Laser βάζει τέλος στην επίπονη και χρονοβόρα διαδικασία της επούλωσης.
Μέσα από μια οπή στο δέρμα που συνήθως υπάρχει σε κάθε κύστη του κόκκυγος μετά από μια φλεγμονή αυτής (συρίγγιο), εισέρχεται ένα πολύ λεπτό ενδοσκόπιο, περίπου 3 χιλιοστών με το οποίο γίνεται ορατό το συρίγγιο και κατ’επεκταση η κύστη. Πρόκειται για την τεχνική EPSiT (εικόνα 4)

Εικόνα 4. Τεχνική ΕPSiT με χρήση συριγγοσκοπίου

Με τον τρόπο αυτό καθαρίζεται εσωτερικά η κύστη από το υλικό της που συνήθως είναι τρίχες ή καλύτερα θύσανοι τριχών. Αφού η κύστη καθαριστεί, από την ίδια μικροσκοπική οπή του δέρματος εισάγεται μια οπτική ίνα Laser (διαμέτρου μόλις 1,8 χιλιοστών), η οποία εκπέμπει συγκεκριμένη θερμική ενέργεια laser (σε συγκεκριμένη συχνότητα και με ελεγχόμενη ακτίνα και βάθος δράσης). (εικόνες 5, 6)

Εικόνα 5. Οπτική ίνα Laser

Εικόνα 6. Συσκευή παραγωγής και ρύθμισης παραμέτρων εκπομπής ενέργειας Laser

Η φωτοπηξία που ακολουθεί εντός της κύστης έχει ως αποτέλεσμα την εξάχνωση της κάψας εσωτερικά της κύστης. Η άσηπτη φλεγμονή που προάγεται με την φωτοπηξία με το Laser έχει ως αποτέλεσμα την τέλεια επούλωση της κύστης σε περίπου μια εβδομάδα. (εικόνα 7)

Εικόνα 7. Χρήση οπτικής ίνας σε συρίγγιο κύστης κόκκυγος

Ο χρόνος της επέμβασης είναι δεκαπέντε λεπτά με μισή ώρα περίπου. Γίνεται με τοπική αναισθησία ή ελάχιστη μέθη και ασθενής μετά από περίπου μια ώρα επιστρέφει σπίτι. Από την επόμενη κιόλας ημέρα μπορεί να επιστρέψει στην καθημερινότητά του, στην εργασία του, μπορεί να κάθεται, δεν χρειάζεται αλλαγές σε γάζες, και ο πόνος είναι ανύπαρκτος.
Πρόληψη από τον ασθενή
Παρόλο που γνωρίζουμε ότι μια ολοκληρωμένη θεραπεία με laser δεν προσφέρει έδαφος για υποτροπές, η καλή υγιεινή της ιεροκοκκυγικής περιοχής είναι σημαντική για να βοηθήσει στην πρόληψη της ανάπτυξης μιας νέας κύστης κόκκυγος ή της επανεμφάνισής της. Δασύτριχα άτομα πρέπει να κρατούν την περιοχή καθαρή και στεγνή, ενώ μερικές ημέρες μετά την επέμβαση συστήνεται η αποτρίχωση της περιοχής. Πρόληψη για τον ασθενή ίσως σημαίνει επίσης προσπάθεια αποφυγής παρατεταμένης καθιστικής εργασίας ή υπερβολική επαναλαμβανόμενη πίεση στην περιοχή του κόκκυγος.

*Ο Φώτης Αρχοντοβασίλης, MD, PhD, FISS, FEHS, είναι χειρουργός εξειδικευμένος στην Ορθοπρωκτική Χειρουργική, Διδάκτωρ της Ιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου Αθηνών, Αντιπρόεδρος της Ελληνικής Εταιρείας Ενδοσκοπικής Χειρουργικής και Διευθυντής της ΣΤ’ Χειρουργικής Κλινικής Metropolitan General.

Προστάτης: Δέκα πράγματα που κάθε άνδρας πρέπει να γνωρίζει

Ο προστάτης αδένας βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη και κύριος ρόλος του είναι να παράγει προστατικό υγρό το οποίο τροφοδοτεί με θρεπτικά συστατικά το σπέρμα

Πολλοί άνδρες δεν γνωρίζουν πού βρίσκεται ο προστάτης αδένας τους, ποια είναι η λειτουργία του και πότε πρέπει να αρχίζει ο προληπτικός έλεγχός του. Ακόμα περισσότεροι, δε, πιστεύουν πως τα προβλήματά του θα τους απασχολήσουν αργά στη ζωή, μετά τα 60-70 τους χρόνια.
Ωστόσο η σωστή πληροφόρηση γι’ αυτόν είναι πολύ σημαντική από μικρή ηλικία. Και αυτό, διότι μπορεί να παρουσιάσει προβλήματα πολύ νωρίτερα απ’ ό,τι νομίζουμε.
Ο χειρουργός-ουρολόγος Δρ. Ηρακλής Πούλιας, τέως πρόεδρος της Ελληνικής Ουρολογικής Εταιρείας, εξηγεί τι πρέπει να γνωρίζουν όλοι οι άνδρες για έναν από τους σημαντικότερους αδένες του σώματός τους.
1. Ο προστάτης αδένας, που υπάρχει μόνο στους άνδρες, βρίσκεται ακριβώς κάτω από την ουροδόχο κύστη και περιβάλλει την ουρήθρα στο σημείο όπου αυτή ενώνεται με την κύστη (η ουρήθρα είναι το «σωληνάκι» που ενώνει την ουροδόχο κύστη με το πέος). Ο κύριος ρόλος του προστάτη είναι να παράγει ένα υγρό (προστατικό υγρό) το οποίο τροφοδοτεί με θρεπτικά συστατικά το σπέρμα.
2. Επειδή ο προστάτης περιβάλλει το ένα άκρο της ουρήθρας, η διόγκωσή του συμπιέζει το «σωληνάκι» αυτό με συνέπεια να προκαλούνται προβλήματα ούρησης, όπως η συχνουρία, η νυκτερινή ούρηση, η μειωμένη ροή ούρων κ.λπ.
3. Ο προστάτης υποτίθεται ότι έχει σχήμα και μέγεθος καρυδιού. Καθώς μεγαλώνουν οι άνδρες, όμως, το μέγεθός του συνήθως αυξάνεται. Έτσι, έως ότου φθάσουν στα 40 τους χρόνια, στους περισσότερους άνδρες ο προστάτης έχει μέγεθος βερίκοκου και όταν γίνουν 60 ετών σε πολλούς θυμίζει πια περισσότερο λεμόνι.
4. Οι περισσότεροι άνδρες (το 80%) θα παρουσιάσουν καλοήθη διόγκωση (υπερπλασία) του προστάτη μέχρι να φθάσουν στα 70-80 τους χρόνια. Ωστόσο στο 20% των ανδρών η υπερπλασία αρχίζει πριν τα 50 και στους μισούς σε ηλικία 50-60 ετών. Παρότι, όμως, είναι τόσο συχνή, μόνο στο 30% των ανδρών προκαλεί πολύ ενοχλητικά συμπτώματα που δεν ελέγχονται με φάρμακα και χρειάζονται χειρουργική αντιμετώπιση.
5. Οι άνδρες ηλικίας κυρίως κάτω των 40 ετών μπορεί να εκδηλώσουν φλεγμονή στον προστάτη. Η φλεγμονή αυτή λέγεται προστατίτιδα και μπορεί να προκληθεί από βακτήρια ή ιούς. Στο 90-95% των περιπτώσεων είναι χρόνια και δεν οφείλεται σε βακτήρια, επομένως δεν χρειάζεται αντιμετώπιση με αντιβιοτικά. Υπολογίζεται ότι ένας στους δύο άνδρες εκδηλώνει προστατίτιδα τουλάχιστον μία φορά στη ζωή του.
6. Οι περισσότεροι άνδρες που ξεπερνούν τα 80 τους χρόνια φέρουν κάποια καρκινικά κύτταρα στον προστάτη, τα οποία όμως αναπτύσσονται επί δεκαετίες και τόσο αργά ώστε δεν επηρεάζουν με κανέναν τρόπο την υγεία. Καρκίνο που να γίνεται αντιληπτός αναπτύσσουν περίπου ένας στους επτά άνδρες, συνήθως μετά τα 65 έτη. Σε μία στις τρεις περιπτώσεις ο καρκίνος αυτός έχει πολύ βραδεία εξέλιξη και μπορεί να μην χρειασθεί θεραπεία τα πρώτα χρόνια (έως και μία δεκαετία) μετά τη διάγνωση.
7. Ποσοστό έως 10% των ανδρών με καρκίνο του προστάτη έχουν οικογενειακό ιστορικό της νόσου και είναι φορείς ογκογόνων γονιδίων. Ωστόσο μερικοί μπορεί να έχουν οικογενειακό ιστορικό καρκίνου του μαστού ή/και των ωοθηκών, δεδομένου ότι ορισμένα ογκογόνα γονίδια (π.χ. το BRCA2) είναι κοινά στις τρεις μορφές καρκίνου (προστάτη, ωοθηκών και μαστού).
8. Ο περιοδικός προληπτικός έλεγχος (τσεκάπ) του προστάτη συνήθως συνιστάται να αρχίζει στα 40 έτη όταν ο άνδρας έχει έναν ή περισσότερους συγγενείς πρώτου βαθμού (πατέρα, αδελφό ή γιο) με καρκίνο προστάτη σε νεαρή ηλικία ή στα 45 έτη αν ο συγγενής του διαγνώστηκε μετά τα 65 έτη. Στους άνδρες χωρίς οικογενειακό ιστορικό, το τσεκάπ συνιστάται να αρχίζει στα 50 έτη. Το τσεκάπ συνίσταται σε μέτρηση του ειδικού προστατικού αντιγόνου (PSA) στο αίμα και σε δακτυλική εξέταση. Η συχνότητα του τσεκάπ καθορίζεται εξατομικευμένα, αναλόγως με τα ευρήματα του πρώτου και κάθε επόμενου ελέγχου.
9. Στους περισσότερους άνδρες με καρκίνο του προστάτη σε αρχικά στάδια τα συμπτώματα είναι παρόμοια με αυτά της καλοήθους υπερπλασίας (κυρίως διαταραχές της ούρησης), αν και μερικοί μπορεί να παρουσιάσουν και πόνο χαμηλά στη μέση ή στο ισχίο. Στα πιο προχωρημένα στάδια μπορεί να παρατηρηθούν αίμα στα ούρα και στο σπέρμα, απώλεια βάρους και πόνος στα οστά, την πύελο ή την μέση.
10. Η παχυσαρκία μπορεί να αυξάνει τον κίνδυνο αναπτύξεως καρκίνου του προστάτη. Μελέτες έχουν δείξει ότι ειδικά η συσσώρευση περιττών κιλών στην κοιλιά (κοιλιακή ή ανδρικού τύπου παχυσαρκία) διπλασιάζει τον κίνδυνο. Όσον αφορά τη διατροφή, αρκετές παλαιότερες μελέτες είχαν δείξει ότι ευεργετικά δρουν ορισμένα τρόφιμα ή μεμονωμένα θρεπτικά συστατικά (π.χ. σελήνιο, λυκοπένιο). Ωστόσο οι νεότερες έρευνες δεν το επιβεβαιώνουν. Αυτό που δείχνουν είναι πως προστατευτική είναι η ακολούθηση μιας συνολικά υγιεινής, μεσογειακής διατροφής (καθημερινά λαχανικά, φρούτα, πολλά όσπρια και ψάρια, δημητριακά ολικής αλέσεως, λογικές ποσότητες αλκοόλ, ελαιολάδου, ξηρών καρπών, λιγοστό αλάτι και γλυκά). Η διατροφή αυτή, σε συνδυασμό με συστηματική άσκηση, είναι «αντίδοτο» στην παχυσαρκία. Σχετίζεται επίσης με μειωμένο κίνδυνο καλοήθους υπερπλασίας του προστάτη και καλύτερες εκβάσεις σε περίπτωση καρκίνου.

Υπέρταση: Πιο επικίνδυνη όταν αυξάνεται η «μικρή» – Και άλλοι 14 μύθοι για την πίεση

Αν και τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην αντιμετώπιση της υπέρτασης, το πρόβλημα παραμένει σοβαρό επειδή στα περισσότερα υπερτασικά άτομα δεν επιτυγχάνεται καλή ρύθμιση της πίεσης - Ποια είναι αλήθεια και πώς μπορούμε να αντιμετωπίσουμε το ζήτημα;

Η υπέρταση είναι ένας από τους σημαντικότερους και συχνότερους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο τόσο για εγκεφαλικό επεισόδιο όσο και για έμφραγμα. Αν και τα τελευταία χρόνια έχει γίνει μεγάλη πρόοδος στην αντιμετώπισή της, το πρόβλημα παραμένει σοβαρό επειδή στα περισσότερα υπερτασικά άτομα δεν επιτυγχάνεται καλή ρύθμιση της πίεσης. Οι αντιϋπερτασικές παρεμβάσεις σε επίπεδο πληθυσμού συναντούν ως εμπόδιο τις λανθασμένες αντιλήψεις που έχουν από χρόνια επικρατήσει στο κοινό. Τους «μύθους » αυτούς επιχειρεί να διαλύσει το κείμενο που ακολουθεί.
ΜΥΘΟΣ 1. Ο μεγαλύτερος κίνδυνος από την υπέρταση είναι να πάθει ο άρρωστος εγκεφαλική αιμορραγία από απότομη αύξηση της πίεσης
ΑΛΗΘΕΙΑ: Ο κίνδυνος αυτός είναι αμελητέος. Η υπέρταση δρα μακροχρόνια βλάπτοντας το τοίχωμα των αρτηριών. Τις πιο πολλές φορές, το εγκεφαλικό επεισόδιο δεν προκαλείται από αιμορραγία, αλλά από απόφραξη εγκεφαλικής αρτηρίας, δηλαδή με τον ίδιο μηχανισμό με τον οποίο προκαλείται το έμφραγμα. Στην πραγματικότητα, ο κίνδυνος άμεσης πρόκλησης αγγειακού εγκεφαλικού επεισοδίου είναι πολύ μεγαλύτερος όταν ελαττώνεται απότομα απ’ όσο όταν αυξάνεται απότομα η αρτηριακή πίεση σε ένα υπερτασικό άτομο.
ΜΥΘΟΣ 2. Επικίνδυνη είναι η αύξηση της διαστολικής («μικρής») κυρίως και όχι τόσο της συστολικής («μεγάλης») πίεσης
ΑΛΗΘΕΙΑ: Πολλές μελέτες έχουν δείξει ότι η αύξηση της συστολικής πίεσης αποτελεί παράγοντα κινδύνου για νόσο της καρδιάς και των αγγείων εξίσου σημαντικό, αν όχι σημαντικότερο, με την αύξηση της διαστολικής πίεσης, ενώ σε αρκετές περιπτώσεις (π.χ. στους ηλικιωμένους ασθενείς) η ρύθμισή της είναι σαφώς δυσκολότερη από τη ρύθμιση της διαστολικής.
ΜΥΘΟΣ 3. Η υπέρταση προκαλεί ρινορραγία, η οποία απαιτεί επείγουσα αντιμετώπιση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Στην πλειονότητα των περιπτώσεων η ρινορραγία προέρχεται από κάποια φλέβα. Δεν έχει, επομένως, σχέση με την πίεση μέσα στις αρτηρίες ούτε αποτελεί μηχανισμό προστασίας (δεν «ανοίγει» δηλαδή η μύτη για να φύγει το περισσευούμενο αίμα), αλλά οφείλεται σε τοπικούς λόγους. Η αύξηση της αρτηριακής πίεσης είναι το αποτέλεσμα της ανησυχίας που προκαλεί στον άρρωστο η ρινορραγία και όχι το αίτιο της τελευταίας. Η μόνη περίπτωση που δικαιολογεί επείγουσα αντιμετώπιση της αρτηριακής πίεσης είναι η εξαιρετικά σπάνια αιμορραγία από αρτηρία, κατά την οποία το αίμα τινάζεται σαν πίδακας κατά ώσεις.
ΜΥΘΟΣ 4. Σε ελαφρές περιπτώσεις υπέρτασης αρκεί η χορήγηση ορισμένων αντιϋπερτασικών φαρμάκων (π.χ. διουρητικών) δύο ή τρεις φορές την εβδομάδα
ΑΛΗΘΕΙΑ: Ένα άτομο ή είναι υπερτασικό ή δεν είναι. Αν είναι υπερτασικό, πρέπει να παίρνει ένα φάρμακο τόσο συχνά όσο χρειάζεται ώστε να εξασφαλίζεται καθημερινή δράση σε 24ωρη βάση, άρα τουλάχιστον μια φορά την ημέρα. Αν δεν είναι υπερτασικό, τότε δεν χρειάζεται να παίρνει καθόλου αντιϋπερτασικά φάρμακα.
ΜΥΘΟΣ 5. Η φαρμακευτική θεραπεία πρέπει να εφαρμόζεται αμέσως μετά τη διαπίστωση της υπέρτασης, για να προλαμβάνονται οι κίνδυνοι που συνεπάγεται η αύξηση της αρτηριακής πίεσης
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η πρόκληση βλάβης από την υπέρταση είναι μια μακροχρόνια διαδικασία. Όχι σπάνια, άτομα με τιμές διαστολικής («μικρής») πίεσης 90-95 mmHg ή τιμές συστολικής («μεγάλης») πίεσης 140-150 mmHg, παρουσιάζουν υποχώρηση των τιμών της αρτηριακής τους πίεσης σε κανονικά επίπεδα χωρίς φαρμακευτική θεραπεία, αλλά με τροποποίηση των διατροφικών τους συνηθειών, απώλεια βάρους, και αερόβια άσκηση. Για το λόγο αυτό, δεν είναι σκόπιμο να σπεύδει κανείς να τους χορηγήσει φάρμακα, πριν βεβαιωθεί ότι η αύξηση είναι μόνιμη και όχι παροδική.
ΜΥΘΟΣ 6. Η απότομη αύξηση της αρτηριακής πίεσης σε υψηλά επίπεδα (π.χ.220/110 mmHg) είναι «υπερτασική κρίση» και πρέπει να αντιμετωπίζεται αμέσως με λήψη υπογλώσσιων χαπιών, γιατί αποτελεί «επείγον περιστατικό» που θέτει σε κίνδυνο τη ζωή
ΑΛΗΘΕΙΑ: Αυτή καθεαυτή η τιμή της αρτηριακής πίεσης ή η ταχύτητα ανόδου της δεν αποτελούν κριτήρια για να χαρακτηριστεί μια κατάσταση επείγουσα. Τέτοιες αυξήσεις μπορούν να συμβούν και σε φυσιολογικά άτομα κάτω από συνθήκες στρες. Σημασία έχει η μακροχρόνια και όχι η περιστασιακή ρύθμιση της αρτηριακής πίεσης. Στις περισσότερες περιπτώσεις «αιχμών» υψηλής πίεσης, η αύξηση της τελευταίας είναι δευτεροπαθής, δηλαδή αποτέλεσμα ψυχικής αναστάτωσης (π.χ. άγχους, στενοχώριας, φόβου, συγκίνησης ή θυμού) ή σωματικών ενοχλημάτων (π.χ. ημικρανίας, οσφυαλγίας, ιλίγγου ή δύσπνοιας). Επιπλέον, εντυπωσιακή αύξηση της πίεσης μπορεί να προκληθεί από ορισμένα φάρμακα (π.χ. μη στεροειδή αντιφλεγμονώδη, κορτικοειδή, ή αποσυμφορητικά).
Η χρησιμοποίηση υπογλώσσιων χαπιών για την ταχεία μείωση της πίεσης όχι μόνο δεν ωφελεί, αλλά λόγω της απότομης και μεγάλης πτώσης της πίεσης που προκαλεί μπορεί να ελαττώσει την παροχή αίματος από τις στενωμένες αρτηρίες με αποτέλεσμα έμφραγμα ή εγκεφαλικό επεισόδιο, ιδίως σε ηλικιωμένους ή αρρώστους με αρτηριοσκλήρυνση. Γενικά, υπογλώσσια φάρμακα δεν χρησιμοποιούνται στην υπέρταση, αλλά μόνο στη στηθάγχη (πόνος στο στήθος από ισχαιμία της καρδιάς). Ο όρος «υπερτασική κρίση» είναι λανθασμένος και παραπλανητικός και πανικοβάλλει τα υπερτασικά άτομα, επειδή υποδηλώνει την ανάγκη άμεσης αντιμετώπισης μιας «επείγουσας κατάστασης», που, εκτός από λίγες ειδικές περιπτώσεις (π.χ. οξύ έμφραγμα μυοκαρδίου, πνευμονικό οίδημα, εκλαμψία, διαχωριστικό ανεύρυσμα αορτής, οξεία νεφρική ανεπάρκεια, υπερτασική εγκεφαλοπάθεια) είναι ανύπαρκτη.
ΜΥΘΟΣ 7. Ο υπερτασικός είναι σε θέση να καταλαβαίνει πότε ανεβαίνει η πίεσή του με βάση τα συμπτώματα που του προκαλεί
ΑΛΗΘΕΙΑ: Με εξαίρεση την εξαιρετικά σπάνια υπερτασική εγκεφαλοπάθεια, δεν έχει αποδειχθεί συσχέτιση του ύψους της πίεσης με την εμφάνιση συμπτωμάτων όπως ο πονοκέφαλος, η ζάλη, τα βουητά στα αυτιά, ή οι εξάψεις, που συχνά αναφέρονται από τους αρρώστους. Τα πιο πάνω ενοχλήματα συνήθως οφείλονται σε κάποια άλλη αιτία και συσχετίζονται από τους ασθενείς με την υπέρταση, γιατί η πίεση στις περιπτώσεις αυτές μπορεί να βρεθεί αυξημένη λόγω του συνοδού ψυχοσωματικού στρες. Το αντίστροφο μπορεί να συμβεί: δηλαδή, η ανησυχία, λόγω της λανθασμένης αντίληψης ότι τα συμπτώματα οφείλονται στην αυξημένη πίεση – η οποία συνεπάγεται άμεσο κίνδυνο για εγκεφαλικό επεισόδιο – μπορεί να ανεβάσει την πίεση. Η λανθασμένη αντίληψη ότι η αύξηση της αρτηριακής πίεσης γίνεται υποκειμενικά αισθητή, οδηγεί σε περιστασιακή λήψη φαρμάκων μόνο όταν υπάρχουν συμπτώματα, ενώ το σωστό είναι να εφαρμόζεται σταθερή θεραπεία όταν διαπιστώνονται αυξημένες τιμές πίεσης σε μετρήσεις ανεξάρτητες από την παρουσία συμπτωμάτων. Η αυξημένη αρτηριακή πίεση κατά κανόνα δεν γίνεται αισθητή και δεν προκαλεί συστηματικά συμπτώματα. Τα ενοχλήματα από την υψηλή πίεση, όταν υπάρχουν, οφείλονται στις επιπλοκές της, που συνήθως εμφανίζονται μετά από χρόνια, γι’ αυτό και η υπέρταση έχει χαρακτηριστεί «βουβός δολοφόνος».
ΜΥΘΟΣ 8. Στους ηλικιωμένους υπερτασικούς η πίεση δεν πρέπει να ελαττώνεται επειδή τα διάφορα όργανα, όπως ο εγκέφαλος και τα νεφρά, έχουν συνηθίσει να λειτουργούν με αυτή την πίεση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η σταδιακή μείωση της αρτηριακής πίεσης όταν είναι αυξημένη, έχει ως αποτέλεσμα τη μείωση του κινδύνου νόσησης και θανάτου από καρδιαγγειακά νοσήματα στους ηλικιωμένους, όπως ακριβώς και στους νέους. Το όφελος μάλιστα των ηλικιωμένων από τη θεραπεία είναι ακόμα μεγαλύτερo, ακριβώς επειδή – λόγω ηλικίας και συνοδών διαταραχών – κινδυνεύουν περισσότερο. Αυτό αφορά και τους πολύ ηλικιωμένους υπερτασικούς (> 80 ετών) με την προϋπόθεση ότι η πίεση δεν ελαττώνεται σταθερά κάτω από 120/60 mmHg.
ΜΥΘΟΣ 9. Υπάρχει μια μορφή αύξησης της πίεσης, η καλούμενη «νευροπίεση», που είναι λιγότερο επικίνδυνη από την πραγματική υπέρταση και που – έτσι και αλλιώς – δεν μπορεί να ελεγχθεί, επειδή εξαρτάται από εξωτερικές συγκινησιακές επιδράσεις
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η συγκινησιακή επίδραση στην αρτηριακή πίεση ισχύει για όλα τα άτομα, υπερτασικά και μη. Έτσι σε ένα φυσιολογικό άτομο που οδηγεί και πατάει φρένο για να μη σκοτώσει έναν πεζό, η συστολική πίεση μπορεί να φθάσει στα 220 mmHg, αλλά ο κίνδυνος από την υπέρταση εξαρτάται αποκλειστικά από το ύψος της πίεσης σε συνθήκες ηρεμίας. Αθώα υπέρταση του τύπου της «νευροπίεσης» δεν υπάρχει.
ΜΥΘΟΣ 10. Αν δεν επιτευχθεί ο στόχος της θεραπείας (αρτηριακή πίεση μικρότερη από 140/90 mmHg) μέσα σε μια εβδομάδα ή δέκα το πολύ ημέρες, το θεραπευτικό σχήμα πρέπει να τροποποιείται
ΑΛΗΘΕΙΑ: Τα περισσότερα αντιϋπερτασικά φάρμακα χρειάζονται τουλάχιστο μια βδομάδα για να εκδηλώσουν τη δράση τους και περίπου ένα μήνα για να δείξουν τη μέγιστη αποτελεσματικότητά τους. Δεν πρέπει, λοιπόν, να αυξάνεται η δόση του πρώτου φαρμάκου, να αντικαθίσταται αυτό από κάποιο άλλο ή να προστίθεται δεύτερο φάρμακο πριν περάσει ένας τουλάχιστο μήνας από την έναρξη του αρχικού θεραπευτικού σχήματος, ιδίως σε περιπτώσεις ήπιας υπέρτασης που αποτελούν και την πλειονότητα των περιπτώσεων.
ΜΥΘΟΣ 11. Τα υπερτασικά άτομα πρέπει να έχουν μαζί τους ένα πιεσόμετρο καρπού ώστε να μετρούν την πίεσή τους όταν δεν νιώθουν καλά και να παίρνουν επιπλέον φάρμακο αν τη βρουν υψηλή
ΑΛΗΘΕΙΑ: Οι μετρήσεις της πίεσης εκτός του ιατρείου είναι χρήσιμες για την αξιολόγηση της πίεσης και τη διάγνωση της υπέρτασης, αλλά κυρίως για τη μακροχρόνια παρακολούθηση της ρύθμισης της πίεσης. Αξιόπιστες μετρήσεις της πίεσης στο σπίτι μπορούν να γίνουν με υδραργυρικό ή μεταλλικό πιεσόμετρο (σαν ρολόι με περιστρεφόμενη βελόνα) και ακουστικά, ή – πιο εύκολα – με αυτόματο ηλεκτρονικό πιεσόμετρο. Αν και τα υδραργυρικά πιεσόμετρα είναι τα εργαλεία αναφοράς, τα τελευταία χρόνια βρίσκονται διεθνώς σε διαδικασία απόσυρσης για λόγους ασφαλείας. Έτσι, για την παρακολούθηση της πίεσης στο σπίτι, η χρησιμοποίηση ενός απλού μεταλλικού ή ενός ηλεκτρονικού πιεσόμετρου είναι αποδεκτή, με την προϋπόθεση ότι έχει ελεγχθεί η αξιοπιστία τους.
Σήμερα προτιμώνται γενικά τα αυτόματα ηλεκτρονικά πιεσόμετρα, γιατί χρειάζεται ελάχιστη εκπαίδευση για τη χρήση τους και οι μετρήσεις γίνονται με αντικειμενικό τρόπο. Ελάχιστα, όμως, από τα ηλεκτρονικά πιεσόμετρα που κυκλοφορούν στην αγορά έχουν τεκμηριωμένη αξιοπιστία. Πληροφορίες για τα αξιόπιστα πιεσόμετρα είναι διαθέσιμες στο διαδίκτυο στη διεύθυνση ή Τα πιεσόμετρα καρπού και δακτύλου δεν θεωρούνται αξιόπιστα και δεν συνιστώνται. Αν χρησιμοποιηθεί πιεσόμετρο με ακουστικά, είναι απαραίτητο να προηγηθεί σχολαστική εκπαίδευση στην τεχνική της μέτρησης της πίεσης. Η λειτουργική κατάσταση του πιεσόμετρου πρέπει να ελέγχεται μια φορά κάθε χρόνο και όχι μόνον όταν παρουσιάζεται βλάβη. Ανεξάρτητα από το είδος του πιεσόμετρου που χρησιμοποιείται, οι διαστάσεις της περιχειρίδας πρέπει να είναι οι κατάλληλες για το χέρι του κάθε υπερτασικού.
Για πολλούς ανθρώπους με παχύ μπράτσο (περίμετρος μπράτσου 30 εκατοστά ή μεγαλύτερη) οι συνηθισμένες περιχειρίδες είναι μικρές, με αποτέλεσμα το πιεσόμετρο να δείχνει πίεση μεγαλύτερη από την πραγματική. Για την αξιολόγηση της πίεσης στο σπίτι πριν από την επίσκεψη στο γιατρό, συνιστάται να γίνονται μετρήσεις μέρα παρά μέρα για 3 μέχρι 6 εργάσιμες μέρες σε διάστημα 1-2 εβδομάδων και να υπολογίζεται ο μέσος όρος τους. Η καθημερινή μέτρηση της πίεσης δεν έχει νόημα παρά μόνο σε ελάχιστες περιπτώσεις και για πολύ σύντομο χρονικό διάστημα. Οποιαδήποτε ώρα της ημέρας είναι κατάλληλη για τη μέτρηση της πίεσης. Προτείνεται, πάντως, να γίνονται μετρήσεις σε συνθήκες ηρεμίας δύο φορές την ημέρα, το πρωί πριν από τα φάρμακα (αν χορηγούνται) και το απόγευμα, περίπου 12 ώρες αργότερα. Κάθε φορά γίνονται διπλές μετρήσεις μετά από 5 λεπτά ανάπαυση σε καθιστή θέση και με μεσοδιάστημα ενός λεπτού μεταξύ των μετρήσεων.
Μετρήσεις μια φορά την εβδομάδα είναι συνήθως αρκετές για τη μακροχρόνια παρακολούθηση της πίεσης στο σπίτι. Οι αλλαγές στη φαρμακευτική θεραπεία (επιπλέον χάπι ή αποφυγή δόσης) με κριτήριο μεμονωμένες μετρήσεις της πίεσης στο σπίτι αποτελούν διαδεδομένη, αλλά λανθασμένη τακτική και πρέπει να αποφεύγονται. Το ίδιο ισχύει και για τις μετρήσεις της πίεσης σε συνθήκες αναστάτωσης, άγχους, στενοχώριας, πανικού, πονοκεφάλου, ζάλης, κ.λπ., οι οποίες είναι σχεδόν πάντα παραπλανητικές. Οι μετρήσεις στο φαρμακείο ή στον εργασιακό χώρο σπάνια συμβάλλουν στην εξαγωγή ασφαλών συμπερασμάτων, ενώ η καταλληλότερη μέθοδος για την αξιολόγηση της πίεσης στις συνηθισμένες συνθήκες μιας εργάσιμης μέρας, κατά τη διάρκεια της εργασίας, στο σπίτι και τον ύπνο, είναι η καταγραφή της πίεσης με ένα φορητό ηλεκτρονικό πιεσόμετρο που μετράει αυτόματα την πίεση κάθε 15-30 λεπτά επί 24 ώρες. Η εφαρμογή αυτής της τεχνικής παρέχει τη δυνατότητα πολλαπλών μετρήσεων της πίεσης μακριά από το «στρεσογόνο» περιβάλλον του ιατρείου. Η 24ωρη καταγραφή της πίεσης δεν είναι απαραίτητη σε όλα τα υπερτασικά άτομα, είναι όμως χρήσιμη σε επιλεγμένες περιπτώσεις, κυρίως για τη διάγνωση της «υπέρτασης λευκής μπλούζας» και της «συγκαλυμμένης υπέρτασης».
ΜΥΘΟΣ 12. Το σκόρδο κάνει καλό στην πίεση, ενώ τα πορτοκάλια την αυξάνουν
ΑΛΗΘΕΙΑ: Όταν χορηγείται σε τεράστιες ποσότητες (π.χ. 10-25 σκελίδες την ημέρα), το νωπό σκόρδο μπορεί να προκαλέσει μικρή ελάττωση της αρτηριακής πίεσης, η οποία συνοδεύεται από δυσοσμία του στόματος, που ελαττώνει, δυστυχώς, την κοινωνική ζωή. Τα εμπορικά δισκία σκόρδου, που περιέχουν αλλικίνη (τη δραστική ουσία του σκόρδου) είναι δυνατό να μειώσουν την πίεση κατά 3-5 mmHg. Επιπλέον, υπάρχουν ενδείξεις για το ότι οι πλούσιες σε κάλιο τροφές, όπως τα πορτοκάλια, τα μανταρίνια, τα ακτινίδια, οι μπανάνες και οι τομάτες, προστατεύουν από την υπέρταση επειδή ανταγωνίζονται τις δράσεις του νατρίου. Οι υπερτασικοί που παίρνουν διουρητικά – τα οποία προάγουν την αποβολή νατρίου και καλίου – πρέπει να καταναλώνουν τροφές πλούσιες σε κάλιο.
ΜΥΘΟΣ 13. Το αλκοόλ και ο καφές αυξάνουν την πίεση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Η συστηματική κατανάλωση 14-21 μονάδων αλκοόλ την εβδομάδα (2-3 ποτά την ημέρα) από τους άνδρες και 7-14 μονάδων την εβδομάδα (1-2 ποτά την ημέρα) από τις γυναίκες θεωρείται ασφαλής και μπορεί να αυξήσει την τιμή της «καλής» χοληστερόλης (HDL) κατά 20%, να έχει αντιοξειδωτική δράση και να προκαλέσει αγγειοδιαστολή, ελαττώνοντας την πίεση κατά 3-5 mmHg. Μια μονάδα αλκοόλ ισοδυναμεί με 145 ml κρασί ή 40 ml ουίσκι, βότκα, τζιν, ρούμι, τεκίλα, ούζο, ρακή, ή τσίπουρο ή 300 ml μπύρα. Η μακροχρόνια, όμως, κατάχρηση αλκοόλ είναι αιτία δευτεροπαθούς υπέρτασης και δυσχεραίνει τη ρύθμιση της πίεσης. Ο καφές μπορεί να αυξήσει εντυπωσιακά την πίεση (από 5 ως και 20 mmHg) τόσο στους υπερτασικούς όσο και στα άτομα με φυσιολογική πίεση (πιθανότατα διεγείροντας την έκκριση αδρεναλίνης), η αύξηση όμως αυτή είναι παροδική (διαρκεί 1-3 ώρες) και δεν σχετίζεται αιτιολογικά με την ανάπτυξη υπέρτασης. Επιπλέον, τα άτομα που πίνουν καφέ κάθε μέρα, παρουσιάζουν «ανοχή» σε αυτή τη δράση και τελικά η πίεση τους δεν επηρεάζεται. Έτσι, αν δεν υπάρχει άλλος λόγος (π.χ. ταχυκαρδίες), οι υπερτασικοί μπορούν να πίνουν καφέ ή άλλο ρόφημα με καφεΐνη (σοκολάτα, αναψυκτικό τύπου cola) σε λογική ποσότητα (2-3 μερίδες δηλαδή 200-300 mg την ημέρα), αλλά να αποφεύγουν την κατάχρηση που μπορεί να προκαλέσει «αιχμές» αυξημένης πίεσης και να δημιουργήσει σύγχυση.
ΜΥΘΟΣ 14. Το κάπνισμα αυξάνει την πίεση
ΑΛΗΘΕΙΑ: Το κάπνισμα αυξάνει σε μικρό, σχετικά, βαθμό (7-10 mmHg) την αρτηριακή πίεση και μόνο στην οξεία του φάση, κατά τη διάρκεια, δηλαδή, της εισπνοής της νικοτίνης και για τα επόμενα 15-30 λεπτά. Αυτή η αύξηση της πίεσης ενισχύεται περαιτέρω με την ταυτόχρονη κατανάλωση καφέ. Έτσι, σε καπνιστές με φυσιολογική αρτηριακή πίεση, το κάπνισμα ενός και μόνο τσιγάρου μπορεί να αυξήσει την πίεση κατά 20 mmHg! Έχει βρεθεί ότι οι καπνιστές με ήπια υπέρταση έχουν υψηλότερα επίπεδα πίεσης από ό,τι οι μη καπνιστές με ήπια υπέρταση. Ακόμα, η υπέρταση στους καπνιστές είναι δυσκολότερο να ελεγχθεί από ό,τι στους μη καπνιστές, καθώς ορισμένα αντιυπερτασικά φάρμακα είναι λιγότερο αποτελεσματικά στους καπνιστές. Επιπλέον, οι υπερτασικοί καπνιστές έχουν αυξημένο κίνδυνο να εκδηλώσουν νεφραγγειακή υπέρταση, καθώς και κακοήθη υπέρταση. Για όλους τους πιο πάνω λόγους η πλήρης διακοπή αποτελεί τον πρώτο στόχο στους υπερτασικούς καπνιστές, αφού το κάπνισμα είναι εξίσου σημαντικός και σε μερικές περιπτώσεις σημαντικότερος παράγοντας κινδύνου για θάνατο, έμφραγμα, εγκεφαλικό ή άλλο καρδιαγγειακό επεισόδιο σε σύγκριση με την υπέρταση.
ΜΥΘΟΣ 15. Το αλάτι πρέπει να αποκλείεται εντελώς από τη διατροφή των υπερτασικών ατόμων
ΑΛΗΘΕΙΑ: Οι υπερτασικοί μπορούν ελαττώσουν την πίεσή τους κατά 3-8 mmHg περιορίζοντας την πρόσληψη αλατιού με το φαγητό στα 2.5 γραμμάρια νατρίου (δηλαδή 6 γραμμάρια αλατιού) την ημέρα. Η ποσότητα αυτή αντιστοιχεί σε φαγητό μαγειρεμένο με ένα κουταλάκι του γλυκού αλάτι, με την προϋπόθεση ότι δεν προστίθεται επιπλέον επιτραπέζιο αλάτι. Ακόμα πιο σημαντική, όμως, είναι η αποφυγή τροφών που περιέχουν πολύ νάτριο από τη φύση τους ή εξαιτίας της παρασκευής τους (π.χ. αλμυρά τυριά, ζαμπόν, μπέικον, λουκάνικα, ελιές, ρέγγες, σαρδέλες, λιαστές τομάτες, κονσέρβες, τουρσιά, ξηροί καρποί, πατατάκια, ποπκόρν, γεύματα ταχυφαγείων).
*Η Δρ. Ειρήνη Η. Σκεύα MD Phd, είναι Ειδικός Παθολόγος,  διδάκτωρ Πανεπιστημίου Αθηνών, Επιμελήτρια Α’ Κέντρου πρόληψης καρδιαγγειακών νόσων ΤΥΠΕΤ.
  1. The Cleveland Clinic. Myths about high blood pressure. Some of the talk you hear about a «silent» disease may be fatally mistaken. Heart Advisor 2006; 9: 6-7.
  2. Γ. Στεργίου. Υπέρταση: μύθοι και αλήθειες. Κοινωνία & Υγεία 2007; VI: 217-241.
  3. Smoots E. Myths and Facts About High Blood Pressure 2008;
  4. Moser M. Myths, misconceptions, and heroics in the management of hypertension. American Journal of Hypertension 2009; 16: A267- A268.
  5. Agatston A. Four myths about blood pressure: Why hypertension is so damaging to your heart – and how to control it. 2010; Rodale Inc:

Thursday, June 11, 2020

Φυτοοιστρογόνα και εμμηνόπαυση

Της Κωσταλένιας Καλλιανιώτη
Τα φυτοοιστρογόνα, τα οποία ενίοτε καλούνται και 'διατροφικά οιστρογόνα', αποτελούν μία ξεχωριστή ομάδα φυσικών μη στεροειδικών φυτικών συστατικών τα οποία, λόγω της δομικής ομοιότητάς τους με την εστραδιόλη, εμφανίζουν οιστρογονικές ή/ και μη οιστρογονικές ιδιότητες.
Η ομοιότητά τους αυτή (σε μοριακό επίπεδο) με τα οιστρογόνα, τους επιτρέπει να δρουν μιμούμενα τα οιστρογόνα. Άλλωστε, το όνομά τους προκύπτει από τις λέξεις φυτό και οίστρος = η περίοδος γονιμότητας για τα θηλυκά θηλαστικά, γεγονός που υποδηλώνει και τη δράση τους.
Τα φυτοοιστογόνα ανήκουν σε μία μεγάλη ομάδα φαινολικών στοιχείων, γνωστών ως φλαβονοειδή: τα κουμεστάνια και οι ισοφλαβόνες είναι δύο από τους βασικότερους εκπροσώπους αυτής της τάξης.
Οι περισσότερες επιστημονικές μελέτες έχουν γίνει πάνω στις ισοφλαβόνες, οι οποίες απαντώνται σε υψηλή περιεκτικότητα στη σόγια και στο κόκκινο τριφύλλι. Τα πολλά δημοσιευμένα αντιφατικά αποτελέσματα για την επίδραση των ισοφλαβονών σε πολλά όργανα που ρυθμίζονται από τα οιστρογόνα καταδεικνύουν τόσο ωφέλιμες όσο και αρνητικές επιδράσεις στην ανθρώπινη υγεία.
Τα λιγνάνια έχουν επίσης αναγνωριστεί ως φυτοοιστρογόνα, παρά το γεγονός ότι δεν ανήκουν στην ομάδα των φλαβονοειδών. Τα φυτοοιστρογόνα δεν μπορούν να θεωρηθούν ως θρεπτικά συστατικά, δεδομένου ότι η έλλειψή τους δεν προκαλεί συγκεκριμένα συμπτώματα έλλειψης ούτε είναι απαραίτητα για τη διεξαγωγή των φυσιολογικών λειτουργιών του σώματος.
Ο μηχανισμός δράσης των φυτοοιστρογόνων έγκειται στην ιδιότητά τους να 'μιμούνται' τη δράση των οιστρογόνων, όπως προαναφέραμε. Τα φυτοοιστρογόνα έχουν δράση παρόμοια των οιστρογόνων σε χαμηλές δόσεις, αλλά δρουν ως ανταγωνιστές τους όταν προσληφθούν σε μεγαλύτερες ποσότητες.
Τα οιστρογόνα ενεργοποιούν μία οικογένεια πρωτεϊνών, οι οποίες ονομάζονται οιστρογονικοί υποδοχείς. Σημαντική είναι η εκλεκτική δράση ορισμένων φυτοοιστρογόνων που ονομάζονται Εκλεκτικοί Τροποποιητές Οιστρογονικών Υποδοχέων (SERMs).
Αυτές οι ουσίες φαίνονται να προσφέρουν σημαντική ανακούφιση στα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης, όπως οι εξάψεις και οι εφιδρώσεις, ενώ παράλληλα προστατεύουν την υγεία των οστών. Η εκλεκτική τους δράση δείχνει ότι δεν επηρεάζουν τους ευαίσθητους ιστούς του μαστού και της μήτρας.
Αν και άρχισαν να παρατηρούνται σαν συστατικά ήδη από το 1926, ήταν ακόμη άγνωστη η επίδραση που μπορεί να είχε η κατανάλωσή τους στον ανθρώπινο οργανισμό. Κάποια χρόνια αργότερα, το 1940, παρατηρήθηκε για πρώτη φορά ότι το πράσινο μέρος του κόκκινου τριφυλλιού (ενός φυτού πλούσιου σε φυτοοιστρογόνα) είχε ευεργετική επίδραση στη γονιμότητα των προβάτων που το κατανάλωναν.
Έκτοτε έχουν γίνει αρκετές μελέτες σχετικά με τον διατροφικό ρόλο των ουσιών αυτών στην υγεία του ανθρώπου. Ολοένα και αυξανόμενα είναι τα επιστημονικά δεδομένα που υποστηρίζουν την προστατευτική τους δράση ενάντια σε πολλές παθήσεις όπως είναι ο καρκίνος του προστάτη, του μαστού, του παχέος εντέρου και άλλοι τύποι καρκίνου, τα καρδιαγγειακά νοσήματα, διαταραχές της εγκεφαλικής λειτουργίας, τα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης και η οστεοπόρωση.
Πηγές φυτοοιστρογόνων
Σύμφωνα με μία μελέτη Καναδών ερευνητών σχετικά με την περιεκτικότητα των 9 πιο κοινών φυτοοιστρογόνων στις δίαιτες δυτικού τύπου, τα τρόφιμα με την υψηλότερη περιεκτικότητα σε φυτοοιστρογόνα είναι οι ξηροί καρποί και τα διάφορα έλαια, τα προϊόντα σόγιας, τα δημητριακά και τα σιτηρά, τα όσπρια, τα προϊόντα κρέατος, τα λαχανικά, τα φρούτα, καθώς και διάφορα αλκοολούχα και μη ποτά.
Το λινέλαιο, καθώς και άλλα έλαια ήταν μεταξύ των τροφών με την μεγαλύτερη περιεκτικότητα σε φυτοοιστρογόνα, ακολουθούμενα από τα φασόλια σόγιας και το τόφου.
Η υψηλότερη περιεκτικότητα σε φυτοοιστρογόνα βρίσκεται στα φασόλια σόγιας και στα προϊόντα τους (πχ, τόφου), ακολουθούν τα όσπρια, ενώ τα λιγνάνια αποτελούν κύρια πηγή φυτοοιστρογόνων στους ξηρούς καρπούς και τα έλαια (λιναρόσπορος), ενώ βρίσκονται επίσης στα όσπρια, τα φρούτα και τα λαχανικά.
Η περιεκτικότητα των διαφόρων τροφών σε φυτοοιστρογόνα ποικίλλει σημαντικά ακόμη και μεταξύ των τροφίμων της ίδιας κατηγορίας (πχ, ροφήματα σόφιας, τόφου) και εξαρτάται από τις διαδικασίες επεξεργασίας και παραγωγής των τροφών.

Γυναίκες και εμμηνόπαυση
Κατά την περίοδο της εμμηνόπαυσης, το σώμα της γυναίκας σταματά να παράγει οιστρογόνα. Τα φυτοοιστρογόνα μπορούν να αντικαταστήσουν σε ένα σημαντικό βαθμό τη λειτουργία των φυσικών οιστρογόνων του σώματος, καθώς έχει φανεί ότι η κατανάλωση τροφίμων πλούσιων σε φυτοοιστρογόνα μπορεί να ανακουφίσει από τα δυσάρεστα συμπτώματα της εμμηνόπαυσης.
Έχει μάλιστα προκύψει ότι η κατανάλωση 50-75mg φυτοοιστρογόνων ημερησίως μπορεί να οδηγήσει σε σημαντική μετρίαση των εξάψεων. Όσον αφορά στην υγεία των οστών, φαίνεται ότι η κατανάλωση φυτοοιστρογόνων μπορεί να βοηθήσει στη διατήρηση της οστικής μάζας.
Μάλιστα, υπάρχουν μελέτες που δείχνουν ότι ένας συνδυασμός φυτοοιστρογόνων, το DT56a, μπορεί να βελτιώσει την οστική πυκνότητα μετά από συστηματική χρήση.
Άλλες δράσεις των φυτοοιστρογόνων
Ευρήματα επιστημονικών μελετών έχουν αναδείξει και την αξία των φυτοοιστρογόνων στην πρόληψη από την εμφάνιση καρδιαγγειακών νοσημάτων. Φαίνεται ότι η κατανάλωση συγκεκριμένης ποσότητας τόφου την ημέρα (είδος τυριού το οποίο παρασκευάζεται από γάλα σόγιας), μπορεί να οδηγήσει σε ρύθμιση των επιπέδων χοληστερόλης στο αίμα.
Υπάρχει επιπλέον σημαντικός αριθμός ερευνών οι οποίες δείχνουν ότι τα φυτοοιστρογόνα έχουν αντικαρκινική δράση.
Επιδημιολογικές μελέτες έχουν δείξει προστατευτική δράση ενάντια στην εμφάνιση καρκίνου του μαστού, ωστόσο τα δεδομένα δεν είναι ακόμη ισχυρά ώστε να διεξαχθούν συγκεκριμένα συμπεράσματα.
Θα πρέπει τέλος να αναφέρουμε ότι σκευάσματα με φυτοοιστρογόνα χρησιμοποιούνται πλέον εναλλακτικά της θεραπείας της ορμονικής αποκατάστασης κατά την εμμηνόπαυση, και κυκλοφορούν με τη μορφή συμπληρωμάτων διατροφής. Θα πρέπει να τονίσουμε ότι τα συγκεκριμένα, όπως και οποιοδήποτε συμπλήρωμα θα πρέπει να λαμβάνονται κατόπιν σύστασης του γιατρού και του διατροφολόγου, ενώ θα πρέπει να έχουν προηγηθεί εργαστηριακές εξετάσεις για τον έλεγχο των επιπέδων ορμονών στο αίμα.

Monday, June 08, 2020

Ρήξη Πρόσθιου Χιαστού Συνδέσμου: Πώς αντιμετωπίζεται

Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος συμμετέχει στον έλεγχο των κινήσεων της άρθρωσης, προστατεύει το γόνατο από την υπερέκταση και εμποδίζει την πρόσθια μετατόπιση της κνήμης σε σχέση με το μηρό, γι'αυτό και η ρήξη του οδηγεί σε λειτουργική αστάθεια και προοδευτική φθορά της άρθρωσης

Η ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου είναι ένας από τους πιο συχνούς αθλητικούς τραυματισμούς στο γόνατο αλλά μπορεί επίσης να είναι αποτέλεσμα πτώσης, σύγκρουσης κι ατυχήματος.
Αθλητές οι οποίοι συμμετέχουν σε αθλήματα υψηλών απαιτήσεων όπως το ποδόσφαιρο, το σκι, το μπάσκετ, το βόλεϊ, το χάντμπολ και γενικώς αθλήματα που έχουν αιφνίδια αλλαγή κατεύθυνσης, είναι επιρρεπείς σε κακώσεις του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου.
Τι είναι η ρήξη πρόσθιου χιαστού και ποιοι οι μηχανισμοί κάκωσης
Ο πρόσθιος χιαστός σύνδεσμος (ΠΧΣ), μαζί με τον οπίσθιο χιαστό, τους πλάγιους συνδέσμους και τους μύες του μηρού είναι τα κύρια σταθεροποιητικά στοιχεία του γόνατος. Ο πρόσθιος χιαστός συμμετέχει στον έλεγχο των κινήσεων της άρθρωσης, προστατεύει το γόνατο από την υπερέκταση και εμποδίζει την πρόσθια μετατόπιση της κνήμης σε σχέση με το μηρό.
Η ρήξη, επομένως, του πρόσθιου χιαστού οδηγεί σε λειτουργική αστάθεια και προοδευτική φθορά της άρθρωσης. Συμβαίνει με τους παρακάτω μηχανισμούς:
  • Κατά την απότομη αλλαγή κατεύθυνσης του αθλητή
  • Όταν ο αθλητής σταματήσει ή επιβραδύνει απότομα
  • Κατά την ανώμαλη προσγείωση μετά από ένα άλμα
  • Από άμεση πλήξη, συνήθως κατά τη σύγκρουση με κάποιον συναθλητή του
Αρκετές μελέτες έχουν δείξει ότι οι γυναίκες αθλήτριες έχουν υψηλότερο ποσοστό ρήξης πρόσθιου χιαστού συνδέσμου συγκριτικά με τους άντρες αθλητές, σε κάποια αθλήματα. Ως πιθανά αίτια έχουν προταθεί ανατομικές διαφορές που αφορούν τη λεκάνη και τη διαφορετική ευθυγράμμιση των κάτω άκρων, η διαφορά στη φυσική κατάσταση, στη μυϊκή ισχύ και στο νευρομυϊκό έλεγχο, όπως επίσης η αυξημένη χαλαρότητα των συνδέσμων.
Αξίζει να σημειωθεί ότι οι ρήξεις αυτές μπορούν κατά ένα μεγάλο ποσοστό να προληφθούν, ιδιαίτερα σε ερασιτέχνες αθλητές. Ειδικά προπονητικά προγράμματα πρόληψης της ρήξης του πρόσθιου χιαστού έχουν σχεδιαστεί και είναι ήδη διαθέσιμα.
Κλινική Εικόνα
Κατά τον τραυματισμό του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου, ο ασθενής πολλές φορές μπορεί να αισθανθεί ή και να ακούσει το χιαστό να σπάει κι αμέσως να νιώσει το γόνατό του να μην τον κρατάει. Συνήθως, αυτό συνοδεύεται με πόνο και οίδημα – αίμαρθρο (συλλογή αίματος στην άρθρωση) το οποίο γίνεται εμφανές το πρώτο 24ωρο. Μπορεί επίσης να υπάρχει μείωση του εύρους κίνησης.
Προοδευτικά μετά από κάποιες εβδομάδες, συνήθως το αίμαρθο απορροφάται, ο πόνος μειώνεται και ο ασθενής μπορεί να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες, χωρίς ενοχλήσεις. Όμως σε πιο απαιτητικές δραστηριότητες, όπως είναι η άθληση, είναι πολύ πιθανό να υπάρχει αστάθεια και αίσθημα ανασφάλειας, με κίνδυνο να προκαλέσει νέους τραυματισμούς σε άλλα στοιχεία του γόνατος όπως στον αρθρικό χόνδρο ή τους μηνίσκους.
Η διάγνωση βασίζεται στο λεπτομερές ιστορικό του τραυματισμού, το μηχανισμό κάκωσης, τα συμπτώματα και την κλινική εξέταση. Ο ορθοπαιδικός θα ελέγξει τη σταθερότητα του γόνατος με ειδικά τεστ.Η ακτινογραφία γόνατος, αν και δεν αναδεικνύει τις κακώσεις των μαλακών μορίων, μπορεί να απεικονίσει τυχόν συνοδά κατάγματα.
Η επιβεβαίωση της διάγνωσης γίνεται με τη μαγνητική τομογραφία η οποία θα αναδείξει και τυχόν συνυπάρχουσες κακώσεις. Στις μισές περίπου περιπτώσεις,
όπου υπάρχει ρήξη πρόσθιου χιαστού συνδέσμου συνυπάρχουν κακώσεις και άλλων στοιχείων του γόνατος όπως των μηνίσκων, του αρθρικού χόνδρου ή άλλων συνδέσμων.
Η αρχική αντιμετώπιση στην οξεία φάση περιλαμβάνει τις εξής αρχές:
  • Ανάπαυση έως και μερική φόρτιση με βακτηρίες
  • Παγοθεραπεία
  • Περίδεση
  • Ανύψωση του σκέλους
Στη συνέχεια, το είδος της θεραπείας, δηλαδή συντηρητική ή χειρουργική, εξαρτάται από τις ανάγκες του κάθε ασθενούς:
  • την ηλικία του
  • τις καθημερινές του απαιτήσεις
  • το είδος της εργασίας του
  • τις αθλητικές του δραστηριότητες
  • τις τυχόν συνυπάρχουσες κακώσεις
  • το βαθμό της αστάθειας
Έτσι, ένα δραστήριο άτομο ή ένας νέος αθλητής που θέλει να συνεχίσει να αθλείται, είναι πιθανότερο να χρειαστεί χειρουργική αντιμετώπιση σε σχέση με κάποιον λιγότερο δραστήριο, συνήθως μεγαλύτερης ηλικίας, που μπορεί να επιστρέψει στις καθημερινές του δραστηριότητες, χωρίς ενοχλήματα, ακολουθώντας συντηρητική αντιμετώπιση.
Συντηρητική Αντιμετώπιση
Η συντηρητική αντιμετώπιση μετά την οξεία φάση περιλαμβάνει αρχικά φυσικοθεραπευτικά μέσα προκειμένου να μειώσουν τον πόνο και το οίδημα. Στη συνέχεια, η φυσιοθεραπεία πρέπει να περιλαμβάνει ένα ολοκληρωμένο πρόγραμμα αποκατάστασης με ασκήσεις ενδυνάμωσης και ιδιοδεκτικότητας (ισορροπίας).
Αν ο ασθενής μετά από ένα πλήρες πρόγραμμα αποκατάστασης συνεχίζει να έχει αίσθημα αστάθειας ή παρουσιάσει νέο τραυματισμό, τότε θα πρέπει να αντιμετωπισθεί χειρουργικά. Αν δεν αντιμετωπιστεί η χρόνια ανεπάρκεια λόγω ρήξης του συνδέσμου, μπορεί να προκληθούν βλάβες στους μηνίσκους και στους χόνδρους.
Χειρουργική Αντιμετώπιση & Συνδεσμοπλαστική-Αρθροσκοπική αντιμετώπιση
Η χειρουργική αντιμετώπιση περιλαμβάνει την ανακατασκευή (αντικατάσταση) του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου. Η συνδεσμοπλαστική του πρόσθιου χιαστού συνδέσμου όπως ονομάζεται, γίνεται συνήθως με τη χρήση μοσχεύματος από τον ίδιο τον ασθενή (αυτόλογου βιολογικού μοσχεύματος) και την τοποθέτησή του στη θέση του πρόσθιου χιαστού.
Τα μοσχεύματα που χρησιμοποιούνται για την ανακατασκευή είναι οι τένοντες των οπισθίων μηριαίων μυών, μέρος του επιγονατιδικού τένοντα ή σπανιότερα τμήμα του τένοντα του τετρακεφάλου. Σε ειδικές περιπτώσεις και όταν υπάρχουν πολλαπλές συνδεσμικές κακώσεις, μπορεί να χρησιμοποιηθούν συνθετικά μοσχεύματα. Υπάρχουν πλεονεκτήματα και μειονεκτήματα σε όλα τα είδη μοσχευμάτων. Μια εκτενής συζήτηση του ασθενούς με τον εξειδικευμένο ορθοπαιδικό θα βοηθήσει στην επιλογή του μοσχεύματος που του ταιριάζει καλύτερα.
Υπάρχουν διάφορες τεχνικές συνδεσμοπλαστικής, μονής ή διπλής δέσμης, καθώς και μέθοδοι σταθεροποίησης του μοσχεύματος. Ο στόχος είναι να αποκατασταθεί όσο είναι δυνατόν η φυσιολογική ανατομία του γόνατος και η σταθερότητά του.
Η επέμβαση γίνεται με αρθροσκόπηση, χωρίς να ανοιχτεί η άρθρωση του γόνατος, δια μέσου οπών λίγων χιλιοστών. Η αρθροσκοπική τεχνική υπερέχει του παραδοσιακού ανοιχτού χειρουργείου διότι:
  • είναι ελάχιστα επεμβατική και συνεπώς, λιγότερο τραυματική
  • έχει λιγότερο μετεγχειρητικό πόνο
  • δε χρειάζεται νοσηλεία
  • έχει γρήγορη επάνοδο στην καθημερινότητα
  • είναι αποτελεσματικότερη και ταχύτερη η αποκατάσταση
  • είναι καλύτερο το αισθητικό αποτέλεσμα λόγω των πολύ μικρών τομών
Στη διάρκεια της επέμβασης, ο χειρουργός μπορεί να επιδιορθώσει και τυχόν άλλες συνυπάρχουσες βλάβες που θα διαγνώσει όπως ρήξη κάποιου μηνίσκου ή ρήξη χόνδρου.
Η αρθροσκόπηση πραγματοποιείται με συνδυασμό περιοχικής και ελαφριάς γενικής αναισθησίας ανάλογα με το ιατρικό ιστορικό του ασθενούς. Ο ασθενής
μπορεί να σηκωθεί λίγες ώρες μετά την επέμβαση με τη βοήθεια ενός λειτουργικού κηδεμόνα και να εξέλθει από το νοσοκομείο την ίδια μέρα.
Στη συνέχεια, οι σύγχρονες βιολογικές θεραπείες με βλαστοκύτταρα έρχονται να ενισχύσουν και να επιταχύνουν την επούλωση και ενσωμάτωση του μοσχεύματος.
Στο χειρουργημένο ασθενή, η φυσικοθεραπεία επικεντρώνεται αρχικά στην ανάκτηση του πλήρους εύρους κίνησης της άρθρωσης του γόνατος και την αποφυγή περαιτέρω απώλειας μυϊκής μάζας. Στη συνέχεια, περιλαμβάνει ασκήσεις ενδυνάμωσης διαμορφωμένες έτσι ώστε να προστατέψουν το καινούργιο σύνδεσμο. Στην τελική φάση, εξειδικευμένες ασκήσεις για την επανένταξη του ασθενούς στο άθλημά του.
*O Δρ. Αναστάσιος Δεληγεώργης MD, MSc. είναι Ορθοπαιδικός Χειρουργός-Αθλητίατρος, έχει Πιστοποίηση Αθλητιατρικής Διεθνούς Ολυμπιακής Επιτροπής και Επιμελητής του Νοσοκομείου ΥΓΕΙΑ

Thursday, April 16, 2020

Η σημασία της Ομοκυστείνης

Η ομοκυστεΐνη (homocysteine) είναι ένα αμινοξύ που βρίσκεται στο αίμα, περιέχει θείο και προκύπτει από το βασικό αμινοξύ της μεθειονίνης.

Η ομοκυστεΐνη (homocysteine) είναι ένα αμινοξύ που βρίσκεται στο αίμα, περιέχει θείο και προκύπτει από το βασικό αμινοξύ της μεθειονίνης.
Τα αυξημένα επίπεδα ομοκυστεΐνης σχετίζονται με τον αυξημένο κίνδυνο στεφανιαίας καρδιοπάθειας, εγκεφαλικού και συσσώρευσης λιπιδίων στις αρτηρίες.
Η αυξημένη ομοκυστεΐνη στο αίμα μπορεί να συμβάλλει στην αθηροσκλήρωση ή αρτηριοσκλήρυνση, δηλαδή τη συσσώρευση λιπιδίων στα αιμοφόρα αγγεία, καθώς καταστρέφει το εσωτερικό τοίχωμα των αρτηριών και διευκολύνει τον σχηματισμό θρόμβων.
Η σχέση μεταξύ ομοκυστεΐνης και αρτηριοσκλήρυνσης έχει εντοπιστεί πριν από 50 χρόνια και από τότε έχει αποδειχθεί ότι εμπλέκεται σε διάφορες παθολογικές καταστάσεις, όπως η οστεοπόρωση, η νόσος Alzheimer, η νόσος Parkinson, το εγκεφαλικό επεισόδιο και την καρδιαγγειακή νόσο.
Επίσης, υπάρχει συσχετισμός των επιπέδων της με την εμφάνιση καρκίνου, του υποθυρεοειδισμού και του τελικού σταδίου της νεφρικής ανεπάρκειας.
Τα επίπεδα κυκλοφορίας της στο αίμα εξαρτώνται από ικανότητα ή αδυναμία επαρκούς μεταβολισμού της μεθειονίνης εξαιτίας τόσο γενετικών παραγόντων, όσο και της ανεπάρκειας ή υπερεπάρκειας των βιταμινών Β6, Β12 και φυλλικού οξέος στον οργανισμό.
Το φυλλικό οξύ και οι βιταμίνες του συμπλέγματος Β (κυρίως Β6 και Β12) συμβάλλουν στη διάσπαση της ομοκυστεΐνης.
Βασικές πηγές αυτών των θρεπτικών συστατικών στη διατροφή μας είναι τα φρούτα και τα λαχανικά, τα προϊόντα ολικής άλεσης και τα γαλακτοκομικά.
Ο επιπολασμός της υπερομοκυστεϊναιμίας, δηλαδή των αυξημένων επίπεδων της ομοκυστεΐνης, εξαρτάται από την ηλικία, τη διατροφή και το γενετικό υπόβαθρο.
Η αύξηση της ηλικίας, το ανδρικό φύλο, το κάπνισμα, η κατανάλωση καφέ, η υπέρταση, η δυσλιπιδαιμία, η υψηλή κρεατινίνη και η ελλιπής διατροφή, αποτελούν μερικούς από τους παράγοντες που σχετίζονται με αυξημένα επίπεδα ομοκυστεΐνης.
Αντιθέτως, η φυσική δραστηριότητα, η μέτρια κατανάλωση αλκοόλ, η καλή κατάσταση του φυλλικού οξέος και η βιταμίνη Β12 σχετίζονται με χαμηλότερα επίπεδα ομοκυστεΐνης.
Οι χορτοφάγοι είναι πιθανό να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο υπερομοκυστεϊναιμίας, λόγω των χαμηλών επιπέδων Β12 στο πλάσμα.
Τα επίπεδα του φυλλικού οξέος, της βιταμίνης Β12 και σε μικρότερο βαθμό της βιταμίνης Β6 στο αίμα σχετίζονται αντιστρόφως με τη συνολική ομοκυστεΐνη. Επομένως, ένα άτομο με ανεπάρκεια αυτών που οδηγεί σε χαμηλές συγκεντρώσεις στο αίμα, έχει αυξημένο κίνδυνο υπερομοκυστεϊναιμίας.
Η αύξηση της κρεατινίνης του ορού οδηγεί επίσης σε αύξηση της ολικής ομοκυστεΐνης νηστείας.
Δεδομένου ότι η κύρια οδός καθαρισμού της ομοκυστεΐνης από το πλάσμα είναι το νεφρό και ο ελαττωματικός μεταβολισμός της από αυτό προκαλεί αύξησή της, τα συνολικά επίπεδα ομοκυστεΐνης είναι σημαντικά υψηλότερα σε ασθενείς με χρόνια νεφρική νόσο.
Επιπλέον, οι συγκεντρώσεις της ομοκυστεΐνης στο πλάσμα μπορούν να αυξηθούν με διάφορα φάρμακα και ασθένειες που παρεμποδίζουν τον μεταβολισμό του φυλλικου, των βιταμινών Β6 και Β12, συνεπώς μια μη φυσιολογική συγκέντρωση ομοκυστεΐνης, μπορεί να έχει πιθανή χρήση ως διαγνωστικό βοήθημα για κάποιες από αυτές τις καταστάσεις.
Υπάρχει σημαντική συσχέτιση μεταξύ της υπερομοκυστεϊναιμίας και της καρδιαγγειακής νόσου και των επιπλοκών της, όπως καρδιακών προσβολών και εγκεφαλικών επεισοδίων.
Οι καρδιαγγειακές παθήσεις αντιπροσωπεύουν το ένα τρίτο όλων των θανάτων παγκοσμίως και το ποσοστό εξακολουθεί να αυξάνεται.
Πολλαπλοί είναι οι παράγοντες που συμβάλλουν στην εμφάνισή τους.
Η αθηροσκλήρωση είναι η πιο συχνή παθολογία που οδηγεί σε έμφραγμα του μυοκαρδίου, καρδιακή ανεπάρκεια, εγκεφαλικό επεισόδιο και ανεύρυσμα.
Αρκετές μελέτες έχουν δείξει σαφή συσχέτιση μεταξύ της ολικής ομοκυστεΐνης στον ορό και της επίπτωσης της στεφανιαίας, καρωτιδικής και περιφερικής αγγειακής νόσου.
Η πρόληψη είναι σημαντική για την αποφυγή της αύξησης της ομοκυστεΐνης.
Αιτία είναι ότι η υπερομοκυστεϊναιμία προκαλεί βλάβη των ενδοθηλιακών κυττάρων, μειώνει την ευελιξία των αγγείων και μεταβάλλει τον μηχανισμό της αιμόστασης.
Μελέτες σχετικά με τη συμβολή των συμπληρωμάτων φυλλικού οξέος, βιταμινών Β6 και Β12 στη μείωση των επιπέδων ομοκυστεΐνης, διαπίστωσαν την ευεργετική επίδρασή τους.
Η πρόληψη είναι σημαντική για την αποφυγή της αύξησης της ομοκυστεΐνης.
Έτσι, μια διατροφή πλούσια στις συγκεκριμένες βιταμίνες και ιχνοστοιχεία, η αποφυγή επεξεργασμένων υδατανθράκων, η ένταξη της άσκησης στην καθημερινότητα και η διακοπή του καπνίσματος και της υπερβολικής κατανάλωσης καφέ και αλκοόλ, μπορεί να συμβάλει στη διατήρηση της ομοκυστεΐνης σε φυσιολογικά επίπεδα.
Μαρία Μπουγουλιά, MD, PhD, Ενδοκρινολόγος - Διαβητολόγος