Showing posts with label Κοιλιοκάκη. Show all posts
Showing posts with label Κοιλιοκάκη. Show all posts

Sunday, November 10, 2013

Διατροφή χωρίς γλουτένη

Foods high in carbohydrate

Διατροφή χωρίς γλουτένη – ορισμός

Η διατροφή χωρίς γλουτένη είναι μια διατροφή που αποκλείει την πρωτεΐνη γλουτένη. Η γλουτένη βρίσκεται σε σπόρους όπως το σιτάρι, το κριθάρι, η σίκαλη και το τριτικάλε (μια διασταύρωση σιταριού και σίκαλης)
Μια διατροφή χωρίς γλουτένη χρησιμοποιείται για την θεραπεία της κοιλιοκάκης. Η γλουτένη προκαλεί φλεγμονή στο λεπτό έντερο των ατόμων που πάσχουν από κοιλιοκάκη. Η διατροφή χωρίς γλουτένη βοηθάει τα άτομα με κοιλιοκάκη να ελέγχουν τα συμπτώματα και να αποτρέπουν τις επιπλοκές.
Τελικά, το να ακολουθείστε μια διατροφή χωρίς γλουτένη μπορεί να είναι εκνευριστικό. Αλλά με τον καιρό, με υπομονή και δημιουργικότητα, θα δείτε ότι υπάρχουν πολλά τρόφιμα τα οποία ήδη τρώτε και δεν έχουν γλουτένη και θα βρείτε υποκατάστατα για τα τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη και θα μπορείτε να τα απολαμβάνετε.

Διατροφή χωρίς γλουτένη – σκοπός

Η διατροφή χωρίς γλουτένη είναι μια θεραπεία για τα άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη.

Διατροφικά στοιχεία

Η αλλαγή σε μια διατροφή χωρίς γλουτένη είναι πολύ μεγάλη, όπως οτιδήποτε καινούριο, και χρειάζεται λίγος χρόνος για να το συνηθίσετε. Μπορεί αρχικά να αισθάνεστε στερημένοι με τους καινούριους διατροφικούς περιορισμούς. Παρόλα αυτά προσπαθείτε να είστε θετικοί και συγκεντρωθείτε στα τρόφιμα που μπορείτε να φάτε. Μπορεί να εκπλαγείτε και ευχάριστα όταν δείτε  πόσα προϊόντα χωρίς γλουτένη όπως ψωμί και ζυμαρικά είναι πλέον διαθέσιμα. Πολλά εξειδικευμένα παντοπωλεία πουλάνε προϊόντα χωρίς γλουτένη. Αν δεν μπορείτε να τα βρείτε κοντά στην περιοχή σας ρωτήστε κάποια ομάδα για άτομα με κοιλιοκάκη ή ψάξτε τα στο διαδίκτυο.
Εάν ξεκινήσετε μια διατροφή χωρίς γλουτένη, είναι καλό να συμβουλευτείτε ένα διαιτολόγο ο οποίος θα μπορέσει να απαντήσει στις ερωτήσεις σας και να σας προσφέρει συμβουλές για το πως θα αποφύγετε την γλουτένη ενώ παράλληλα θα τρώτε υγιεινά και θα έχετε μια ισορροπημένη διατροφή.

Τροφές που επιτρέπονται στην διατροφή χωρίς γλουτένη:

Πολλά υγιεινά και νόστιμα τρόφιμα είναι φυσικά απαλλαγμένα από την γλουτένη:
  • Φασόλια, σπόροι, ξηροί καρποί στην φυσική τους μη επεξεργασμένη μορφή
  • Φρέσκα αυγά
  • Φρέσκο κρέας, ψάρι, και πουλερικά (όχι παναρισμένο, επικαλυμμένο ή μαριναρισμένο)
  • Φρούτα και λαχανικά
  • Τα περισσότερα γαλακτοκομικά προϊόντα
Είναι σημαντικό να σιγουρευτείτε ότι δεν είναι επεξεργασμένα ή αναμειγμένα με σιτηρά που περιέχουν γλουτένη, πρόσθετα ή συντηρητικά. Πολλά σιτηρά και  τροφές που περιέχουν άμυλο  μπορούν να αποτελέσουν μέρος μιας διατροφής χωρίς γλουτένη.
  • Αραρούτι
  • Φαγόπυρος
  • Καλαμπόκι και καλαμποκάλευρο
  • Λιναρόσπορος
  • Άλευρα χωρίς γλουτένη (από ρύζι, σόγια , καλαμπόκι, πατάτα, φασόλια)
  • Καλαμπόκι τύπου Hominy
  • Κεχρί
  • Κινόα
  • Ρύζι
  • Σόργος
  • Σόγια
  • Ταπιόκα
  • Τέφ

 Να αποφεύγετε πάντα

Αποφύγετε όλα τα τρόφιμα και ποτά που περιέχουν:
  • Κριθάρι (βύνη, αρωματικά βύνης και ξύδι από βύνη συνήθως παρασκευάζονται από κριθάρι)
  • Σίκαλη
  • Τριτικάλε (μια διασταύρωση από σιτάρι και σίκαλη)
  • Σιτάρι
Το να αποφύγετε το σιτάρι είναι μεγάλη πρόκληση διότι βρίσκεται σε πολλά προϊόντα.  Δώστε ιδιαίτερη προσοχή στους πολλούς τύπος αλευριού που βρίσκονται στα ράφια των σούπερ μάρκετ, βρωμιωμένα, εμπλουτισμένα, φωσφατωμένα, και αυτά που φουσκώνουν μόνα τους. Ακολουθούν μερικά ακόμα προϊόντα σίτου προς αποφυγή:
  • Πλιγούρι
  • Σκληρό Αλεύρι
  • Φαρίνα
  • Αλεύρι Graham
  • Kamut (είδος μακρύκοκκου σιταριού)
  • Σιμιγδάλι
  • Σίτος σπέλτα (Spelt)

Αποφύγετε τα εξής προϊόντα, εκτός εάν έχουν την σήμανση «χωρίς γλουτένη»

Γενικά αποφύγετε όλα τα προϊόντα που ακολουθούν εκτός κι αν διευκρινίζουν ότι είναι χωρίς γλουτένη ή φτιάχνονται από καλαμπόκι, ρύζι, σόγια ή άλλα σιτηρά που δεν Περιέχουν γλουτένη:
  • Μπύρα
  • Ψωμί
  • Κέικ και πίτες
  • Ζαχαρωτά
  • Δημητριακά
  • Μπισκότα και κράκερς
  • Κρουτόν
  • Τηγανητές πατάτες
  • Ζωμοί
  • Απομιμήσεις κρέατος ή θαλασσινών
  • Ζυμαρικά
  • Επεξεργασμένα γεύματα με κρέας
  • Σάλτσες για σαλάτες
  • Σάλτσες, συμπεριλαμβανομένου και σάλτσα σόγιας
  • Καρυκευμένο ρύζι
  • Καρυκευμένα σνακ όπως πατατάκια και τορτίγιας
  • Σούπες και βάσεις για σούπες
  • Λαχανικά σε σάλτσα
Ορισμένα σιτηρά, όπως η βρώμη, μπορεί να μολυνθεί με σιτάρι κατά την διάρκεια της καλλιέργειας  και κατά τα στάδια της επεξεργασίας της. Για αυτό το λόγο οι γιατροί και οι διαιτολόγοι προτείνουν γενικά να αποφεύγετε την βρώμη εκτός κι αν έχει την ένδειξη «χωρίς γλουτένη».
Επίσης θα πρέπει να λαμβάνετε υπόψη σας ότι και άλλα προϊόντα τα οποία τρώτε ή μπορεί να έρχονται σε επαφή με το στόμα σας μπορεί να Περιέχουν γλουτένη. Αυτά είναι:
  • Πρόσθετα τροφών, όπως αρωματικά βύνης,  τροποποιημένες τροφές που Περιέχουν άμυλο και άλλα
  • Φάρμακα και βιταμίνες που χρησιμοποιούν την γλουτένη ως συνδετικό συστατικό
  • Η πλαστελίνη

Προσέξτε για την μόλυνση εξ’ επαφής

Η μόλυνση εξ’ επαφής συμβαίνει όταν τρόφιμα τα οποία δεν περιέχουν γλουτένη έρθουν σε επαφή με τρόφιμα που περιέχουν γλουτένη. Μπορεί να συμβεί κατά την διαδικασία της παραγωγής, για παράδειγμα. Στα ίδια μηχανήματα παρασκευάζονται πολλά προϊόντα. Μερικά προϊόντα έχουν την ένδειξη «μπορεί να περιέχει», ισχυρισμός που υποστηρίζει αυτή την θέση. Αλλά να γνωρίζεται ότι αυτή η ένδειξη είναι προαιρετική. Θα πρέπει να διαβάζεται τον διατροφικό πίνακα. Εάν δεν είστε σίγουροι εάν το προϊόν περιέχει γλουτένη, μην το αγοράσετε ή επικοινωνείτε με τον κατασκευαστή του για την σύσταση του.
Η μόλυνση εξ’ επαφής μπορεί να συμβεί και στο σπίτι όταν τα τρόφιμα επεξεργάζονται σε κοινές επιφάνειες ή με σκεύη τα οποία δεν καθαρίστηκαν επαρκώς αφού χρησιμοποιήθηκαν για την προετοιμασία τροφών που περιέχουν γλουτένη. Η χρήση μια απλής τοστιέρας για ψωμί χωρίς γλουτένη και κανονικό ψωμί, αποτελεί μεγάλη πηγή μόλυνσης, για παράδειγμα. Σκεφτείτε ποια βήματα πρέπει να ακολουθείστε για να αποφύγετε την μόλυνση εξ’ επαφής στο σπίτι, το σχολείο ή την δουλειά.

Αποτελέσματα της διατροφής χωρίς γλουτένη

Τα άτομα που πάσχουν από κοιλιοκάκη και ακολουθούν μια διατροφή χωρίς γλουτένη, βιώνουν λιγότερα συμπτώματα και επιπλοκές από την ασθένεια τους. Τα άτομα με κοιλιοκάκη πρέπει αυστηρά να ακολουθούν διατροφή χωρίς γλουτένη για όλη τους την ζωή.
Σε μερικές πολύ σοβαρές περιπτώσεις η διατροφή χωρίς γλουτένη δεν εμποδίζει τα συμπτώματα και τις επιπλοκές της κοιλιοκάκης. Σε αυτή την περίπτωση ο γιατρός μπορεί να συνταγογραφήσει φαρμακευτική αγωγή για να καταστείλει το ανοσοποιητικό σύστημα.

Κίνδυνοι της διατροφής χωρίς γλουτένη

Μη επαρκής λήψη βιταμινών

Τα άτομα που ακολουθούν μια διατροφή χωρίς γλουτένη μπορεί να έχουν χαμηλά επίπεδα ορισμένων βιταμινών και θρεπτικών συστατικών στην διατροφή τους. Πολλά σιτηρά είναι εμπλουτισμένα με βιταμίνες. Η αποφυγή των σιτηρών, με μια διατροφή απαλλαγμένη από την γλουτένη,  σημαίνει  ότι τρώτε λιγότερα εμπλουτισμένα προϊόντα. Ζητήστε από τον διαιτολόγο σας  να φροντίσει να λαμβάνετε επαρκή ποσότητα από τα εξής στοιχεία:
  • Σίδηρο
  • Ασβέστιο
  • Ίνες
  • Θειαμίνη
  • Ριβοφλαβίνη
  • Νιασίνη
  • Φυλλικό Οξύ

Όταν δεν ακολουθείτε την διατροφή χωρίς γλουτένη

Εάν κατά λάθος καταναλώσετε ένα προϊόν που περιέχει γλουτένη, μπορεί να νιώσετε κοιλιακό άλγος και διάρροια. Μερικοί άνθρωποι δεν έχουν κανένα σύμπτωμα μετά την κατανάλωση γλουτένης, αλλά αυτό δεν σημαίνει ότι δεν καταστρέφεται το λεπτό έντερο. Ακόμα και ίχνη γλουτένης στην διατροφής σας μπορεί να είναι επιβλαβή είτε έχετε συμπτώματα είτε όχι.

e-diatrofi.org

Saturday, June 26, 2010

Κοιλιοκάκη

Τι εννοούμε με τον όρο?
Πρόκειται για τη δυνανεξία (δηλαδή κάτι που ο οργανισμός δεν ανέχεται) στη γλουτένη, μιά πρωτείνη, που υπάρχει στο σιτάρι, το κριθάρι, τη βρώμη και τη σίκαλη. Ως συνέπεια της συγκεκριμένης αντίδρασης, έχουμε την παραγωγή αντισωμάτων από το ανοσολογικό σύστημα του ατόμου, γεγονός που καταλήγει στην καταστροφή των συστατικών του εσωτερικού τοιχώματος του λεπτού εντέρου, που ονομάζονται εντερικές λάχνες και παίζουν καθοριστικό ρόλο στην απορρόφηση των θρεπτικών συστατικών.

Τί επιπολασμό έχει στη χώρα μας και πού οφείλεται?
Στην Ελλάδα δεν υπάρχουν ακριβή στοιχεία για τη συχνότητα εμφάνισης της νόσου. Πιθανολοφείται ότι, το ποσοστό εμφάνισης της κοιλιοκάκης, κυμάινεται από 1-2000 έως 1-3000 κατοίκους. Σε άλλες χώρες, όπως η Ιρλανδία και τις ΗΠΑ το ποσοστό κυμάινεται από 1-150 έως 1-300 και έως 1-10000, 1-20000 σε χώρες της Ασίας. Η αιτιοπαθογένεια της νόσου είναι αρκετά περίπλοκη και πολυπαραγοντική. Συνοπτικά με σημαντικό παθογενετικό ρόλο, φάινεται να εμπλέκονται διάφοροι γενετικοί και περιβαλλοντικοί παράγοντες, συνεπικουρούμενοι από ποικίλλους ανοσολογικούς.

Ποιός ο ρόλος της κληρονομικότητας και άλλων παραγόντων?
Η κληρονομικότητα διαδραματίζει σαφή ρόλο, με ποσοστό εκδηλώσεως της νόσου, σε συγγενείς 1ου βαθμού, να υπολογίζεται σε 8 με 18%. Από τους περιβαλλοντικόυς παράγοντες, συνηθέστερα ανοχοποιέιται η πρότερη έκθεση του ασθενούς σε διάφορους ιούς-αδενοιούς. Αποτέλεσμα των ανωτέρω διεργασιών είναι η ανολογική απάντηση, που χαρακτηρίζεται από την παραγωγή αυτο αντισωμάτων κατά δομικών συστατικών του ασθενούς, όπως αντισώματα κατά του ενδομυιού και της ιστικής τρανσγλουταμινάσης.

Με ποιά συμπτώματα εκδηλώνεται και από ποιά ηλικία?
Τα συμπτώματα μπορεί να διαφέρουν από περίπτωση σε περίπτωση. Στα βρέφη συνήθως. εκδηλώνεται με γαστρεντερικές ενοχλήσεις, όπως διάρροια, συχνές, ογκώδεις και ιδιαίτερα δύσοσμες κενώσεις και επιπλέον στασιμότητα της ανάπτυξης ή και απώλεια βάρους.
Στα παιδιά, εκτός από τα παραπάνω, μπορούν επίσης, να εκδηλωθούν, ναυτία, έμετοι, ανορεξία, αναιμία, δερματίτιδα και στοματικές άφθες. Είναι επίσης πιθανόν να παρατηρηθεί οξυθυμία.
Στούς ενήλικες και σε αρχικό στάδιο εκδήλωσης της ασθένειας, παρατηρέίται γενικά αίσθημα αδιαθεσίας και κόπωσης, ακόμη και οταν οι γαστρεντερικές διαταραχές είναι περιορισμένες. Στη συνέχεια, και ως συνέπεια της μειωμένης απορρόφησης βιταμινών , ιχνοστοιχείων και θρεπτικών συστατικών, παρατηρείται αναιμία, οστεοπενία και οστεοπόρωση καθώς και νευρικές διαταραχές αλλά και ορμονικές. Ολα αυτά ενδέχεται να επηρεάσουν σοβαρά την ποιότητα ζωής του ατόμου με κοιλιοκάκη, με αρνητικές επιπτώσεις στην καθημερινότητα του ασθενούς.

Ποιές είναι οι υποκλινικές μορφές της?
Στην κλασσική της εμφάνιση η κοιλιοκάκη εκδηλώνεται με συμπτώματα από το γαστεντερικό σωλήνα. Στην υποκλινική μορφή της νόσου, οι ασθενείς μπορεί να εμφανίζουν άτυπα συμπτώματα όπως καθυστερημένη ανάπτυξη, αναιμία, υπογονιμότητα. Στις περιπτώσεις αυτές η υποψία κοιλιοκάκης, πρέπει να τεκμηριώνεται με κατάλληλο ανοσολογικό και ιστολογικό διαγνωστικό έλεγχο. Σπάνια έχουμε και τη σιωπηλή μορφή της νόσου σε άτομα, που ενώ είναι ασυμπτωματικά, έχουν θετικό ανοσολογικό και ιστολογικό διαγνωστικό έλεγχο.

Πώς γίνεται η διάγνωση?
Οι πρώτες ενδείξεις από τα συμπτώματα που εξηγήσαμε προηγουμένως, θα πρέπει να οδηγήσουν σε ειδική εξέταση αίματος για τη διαπίστωση της παρουσίας των αντισωμάτων, που προαναφέρθηκαν. Σε περίπτωση παρουσίας τέτοιων αντισωμάτων στο αίμα, το επόμενο βήμα είναι η ταυτοποίηση της πάθησης με βιοψία δείγματος του εσωτερικόυ τοιχώματος του λεπτού εντέρου, που σήμερα συνήθως, λαμβάνεται ενδοσκοπικά, κατά τη διάρκεια της γαστροσκόπησης. Τα χαρακτηριστικά ιστολογικά ευρήματα συνοψίζονται στην ατροφία των εντερικών λαχνών και την υπερπλασία των κρυπτών στο βιοπτικό υλικό των ασθενών.
Γιά την οριστική διάγνωση της ασθένειας, η συνήθης πρακτική εμπλέκει περαιτέρω βιοψίες εντερικόυ βλεννογόνου, μετά από εναλλαγή δίαιτας με ή χωρίς γλουτένη, με αντίστοιχα ιστολογικά ευρήματα την καταστροφή και την αποκατάσταση των εντερικών λαχνών.

Υπάρχουν διαγνωστικές παγίδες?
Η διάγνωση που βασίζεται αποκλειστικά στους ορολογικόυς δείκτες είναι δυνατόν να υποεκτιμήσει τη νόσο σε ικανό ποσοστό και αυτό γιατί η καταναλισκόμενη ποσότητα γλουτένης από τον ασθενή, καθώς και βαθμός ατροφίας των λαχνών μπορε΄΄ι να επηρρεα΄ζουν τα ορολογικά αποτελέσματα. Επι πλέον η χορήγηση διαφόρων φρμάκων, πχ ανοσοκατασταλτικά, 'οπως επίσης και διάβορα νοσήματα πχ σακχαρώδης διαβήτης, και χρόνιες ηπατοπάθειες, μπορεί να επηρρεάσουν τους ορολογικόυς δείκτες. Από τις παρστηρήσεις αυτές, γίνεται αντιληπτό ότι ,η ιστολογική εκτίμση δέιγματος βλεννογόνου του λεπτού εντέρου, είναι ο ασφαλέστερος τρόπος διάγνωσης της νόσου.

Ποιά είναι η θεραπευτική αντιμετώπιση?
Η πλήρης απόσυρση από το διαιτολόγιο της γλουτένης, είναι ουσιαστικά η κύρια θεραπεία της νόσου και πρέπει να γίνεται από εξειδικευμένο διαιτολόγο. Η βρώμη το ρύζι, η πατάτα, η σόγια , ξηροί καρποί και ο αραβόσιτος, είναι κάποια από τα τρόφιμα που μπορεί να καταναλώνει εναλλακτικά ο ασθενής. Μερικόι ασθενείς έχουν την δυνατότητα να καταναλώνουν μικρές ποσότητες γλουτένης, διατηρώντας την κλινική και ιστολογική τους εικόνα σε ύφεση, σε αντίθεση με άλλους, που με την κατανάλωση πολύ μικρών ποσοτήτων γλουτένης, μιάς μικρής φέτας ψωμιού έστω, υποτροπιάζουν.
Επίμονος μετεωρισμός κοιλίας, ή πολτώδεις κενώσεις, πιθανόν να οφείλονται σε δυτεροπαθή έλλειψη λακτάσης, οπότε συνίσταται μείωση της καταναλισκόμενης ποσότητας γάλακτος και λοιπών γαλακτοκομικών ποιόντων.

Πόσο εφικτή είναι η πλήρης αποφυγή της γλουτένης?
Η αυστηρή , δια βιόυ, ελεύθερη γλουτένης δίαιτα, έχει σαν αποτέλεσμα την επαναφορά του τοιχώματος του λεπτού εντέρου σε κανονικη΄κατάσταση και τον έλεγχο της πάθησης. Το ευτύχημα είναι ότι σήμερα, διατίθενται πολλές τροφές που είναι ελεύθερες γλουτένης, που μπορεί να διασφαλίζουν μιά διατροφή χωρίς ιδιαίτερες στερήσεις και εξαναγκασμούς.
Ιδιαίτερη προσοχή πρέπει να δοθεί και σε ελάχιστες ποσότητες της εν λόγω πρωτείνης, γιατί το μέγεθος της βλάβης του λεπτού εντέρου και ο χρόνος αποκατάστασης μπορεί να είναι δυσανάλογα μεγαλύτερα προς την ποσότητα της καταναλωθείσης γλουτένης.

Οσον αφορά την κρυμένη γλουτένη?
Επειδή όπως ήδη αναφέρθηκε και η παραμικρή ποσότητα γλουτένης στην τροφή μπορεί να καταλήξει σε βλάβη του εντερικού βλεννογόνου, στο εμπόριο κυκλοφορούν ανιχνευτές γλουτένης, σε μορφή στειλεών, οι οποίοι εντοπίζουν την παρουσία της στις τροφές. Σε κάθε περίπτωση, λίγη διαιτητική πειθαρχία μπορεί να εξασφαλίσει καλές διατροφικές συνήθειες και καλή ποιότητα ζωής.
Δρ Θεόδωρος Ροκκάς, MD PhD FAcG AGAF FEBG, επίκουρος καθηγητης, Δντης της Γαστρεντερολογικής Κλινικής Νοσοκομείου ΕΡΡΙΚΟΣ ΝΤΥΝΑΝ
από το περιοδικό PHARMANEWS Απρ 2010